16 Nederlanders hebben Gazastrook verlaten: dit weten we over de evacuaties
Door Rianne Lachmeijer2 nov 2023 om 18:51
Zestien Nederlanders hebben donderdag de Gazastrook verlaten via de grens met Egypte. Het is de tweede keer dat de grensovergang bij Rafah is geopend voor buitenlanders in Gaza. Dit weten we nu over de evacuaties.
Zestien Nederlanders zijn inmiddels veilig aangekomen in Egypte, bevestigt demissionair minister Hanke Bruins Slot (Buitenlandse Zaken).
Zij liet donderdagmiddag al op X weten dat de eerste groep was aangekomen in Egypte. "Opgelucht om te kunnen melden dat de eerste Nederlanders en hun directe familieleden Gaza veilig hebben verlaten via Egypte." Toen was nog niet duidelijk hoeveel Nederlanders het gebied precies hadden verlaten.
Ook demissionair Premier Mark Rutte noemt het "zeer goed nieuws" dat de Nederlanders Gaza hebben kunnen verlaten.
De groep reist eerst naar de Egyptische hoofdstad Caïro en daarna door naar Nederland. Ze worden volgens de minister opgevangen door een team van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De Nederlanders worden begeleid door Buitenlandse Zaken en Defensie.
Volgens NOS zijn er onder de Nederlanders enkele leden van dezelfde familie. Onder meer Trouw heeft contact gehad met de zestienjarige Mohammed uit het Utrechtse Doorn. Zijn drie broers en vader zijn donderdag ook de grens overgestoken, schrijft RTL Nieuws. Zijn 33-jarige moeder Islam Al Ashqar is volgens Nieuwsuur op 22 oktober omgekomen bij een explosie.
Twintig mensen met een Nederlands paspoort of een Nederlandse verblijfsvergunning staan op een lijst van de Palestijnse grensautoriteiten. Zij zouden daarmee toestemming hebben om de Gazastrook te verlaten.
Enkelen op de lijst konden door onder meer de veiligheidssituatie niet naar de grens komen. Het is niet duidelijk om hoeveel personen het gaat. "We blijven natuurlijk ons best doen om hen alsnog uit Gaza te krijgen", meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Twintig personen moesten zich vanmorgen bij de grensovergang melden om het gebied te kunnen verlaten. Zestien van hen zijn dus daadwerkelijk de grens overgestoken. Voor zover bekend zaten er tot donderdag 27 Nederlanders vast in de Gazastrook.
Het is niet duidelijk wanneer de Nederlanders die nog vastzitten in de Gazastrook kunnen vertrekken. "De volgorde van personen die bij de grensovergang worden toegelaten, wordt door de betrokken landen bepaald", meldt het ministerie. Het departement benadrukt dat "alles op alles" wordt gezet om mensen daar weg te krijgen.
Het Nederlandse ministerie informeert personen in Gaza ook direct als internationale partners hebben gemeld dat ze de grens over mogen. "Wij adviseren niet naar de grens te reizen zonder bericht", benadrukte het ministerie woensdag.
Dat er contact is, betekent niet dat het ook altijd lukt om het gebied te verlaten, zegt Ed Kronenburg. Hij werkte zelf jarenlang als ambassadeur en was in 2011 betrokken bij de evacuatie van Nederlanders uit Libië. "Het is allemaal razend lastig."
Als personen de grens over mogen, moeten ze nog wel vervoer hebben om daar te komen. "Eén ding weet ik wel uit eigen ervaring: er wordt echt alles aan gedaan om mensen daar weg te halen", vertelt Kronenburg.
Woensdag konden mensen voor het eerst in ruim drie weken Gaza verlaten via de grensovergang naar Egypte. Het ging om personen met een buitenlands paspoort en zeker tachtig zwaargewonde Palestijnen.
De gewonde Palestijnen zijn met ambulances geëvacueerd. Volgens een woordvoerder van het Nederlandse Rode Kruis ging het om een intense rit. "Met al het puin en zo."
Bij de grens zijn de gewonden onderzocht door Egyptische medische teams. Die hebben hen afhankelijk van de ernst van de verwondingen naar verschillende ziekenhuizen gestuurd. Egypte heeft ook een veldhospitaal opgezet in Sheikh Zuweid om evacués uit Gaza te behandelen. Deze stad ligt ongeveer 15 kilometer ten zuiden van Rafah. De gewonde Palestijnen krijgen in Egypte zorg die ze niet in Gaza kunnen krijgen, zoals amputaties.
Het proces bij de grensovergang verliep woensdag traag, meldden BBC News-verslaggevers ter plaatse. Zo was er volgens hen maar één grenswachter die de mensen en hun paspoorten controleerde. Aan de Egyptische kant werd de beveiliging woensdag opgevoerd, meldde The Times of Israël. Zo waren er tientallen Egyptische tanks bij de grens met Rafah.
Half oktober meldde onder anderen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken al dat de grensovergang naar Egypte zou opengaan. Veiligheidsbronnen van de Egyptische herhaalden dat bericht de dag erna tegenover persbureau Reuters.
De grens zou opengaan voor humanitaire hulp. Toen was er al de hoop dat mensen met een buitenlands paspoort Gaza mochten verlaten. Uiteindelijk ging de grensovergang pas op woensdag 1 november open.
Dat mensen de grens nu wel mogen oversteken, zou het gevolg zijn van een overeenkomst tussen Egypte, Israël, Hamas en de Verenigde Staten. Qatar zou hebben bemiddeld.
Tot nu toe zijn honderden mensen met buitenlandse paspoorten of verblijfsvergunningen en tientallen zwaargewonden uit Gaza de grens overgestoken. Volgens een Egyptische bron ging het op woensdag om 361 personen. Eerder meldde persbureau Reuters op basis van drie Egyptische bronnen en een Palestijnse functionaris dat minstens 320 mensen het gebied hadden verlaten.
Donderdag ging het om vierhonderd personen, zei de Egyptische Rode Halvemaan 's ochtends tegen persbureau dpa. In totaal zouden er donderdag 596 namen op de lijst van de Palestijnse grensautoriteiten staan.
Zo'n zevenduizend mensen uit ruim zestig landen willen Gaza verlaten, meldt het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken. Egypte heeft diplomaten van die landen uitgenodigd om ze te informeren over de procedures, zoals de papieren die mensen voor een oversteek nodig hebben. Het is niet duidelijk of er nog meer personen met een buitenlands paspoort in Gaza zijn.
Het zou kunnen dat de grens de komende twee weken vaker opengaat om ervoor te zorgen dat mensen met een buitenlands paspoort of een buitenlandse verblijfsvergunning Gaza kunnen verlaten.
