Inspecties maken zich grote zorgen over de situatie bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Er zijn veel te weinig plekken en daarmee wordt het risico op buitenslapers "met de dag groter".

Het is momenteel veel te druk bij het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel. Op de opvanglocatie mogen maar tweeduizend mensen verblijven, maar volgens de Inspectie van Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd zijn er momenteel veel meer.

De afgelopen tijd moesten al meerdere keren mensen de nacht doorbrengen in de wachtkamer bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of in recreatieruimtes van opvangorganisatie COA.

Met name de situatie voor de groep zogenoemde alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv's) is nijpend. Er is eigenlijk plek voor maximaal 120 van deze jongeren, maar vorige week verbleven nog 270 amv's in Ter Apel. Eerder deze maand waren dat er zelfs 370.

Medewerkers kunnen de "fysieke en emotionele veiligheid" van deze jongeren daardoor niet meer garanderen, schrijven de inspecties. Ook moeten de jongeren langer dan de afgesproken vijf dagen wachten tot ze een voogd krijgen toegewezen.

De huidige drukte leidt ook tot een ander probleem. Mensen die zich in Ter Apel melden, krijgen niet altijd op tijd een medische screening. Dat levert de asielzoekers problemen op. Er bestaat ook een risico voor de samenleving, doordat ook een eventuele screening op tuberculose langer op zich laat wachten.

'Ondergrens van deugdelijke opvang al heel lang bereikt'

Niet alleen de bewoners van het aanmeldcentrum zijn volgens de inspecties de dupe van deze situatie. Ze wijzen ook op de medewerkers van het COA, die volgens hen maximale inspanningen leveren. "Voor zowel asielzoekers als medewerkers is de ondergrens van deugdelijke opvang al heel lang bereikt", schrijven de inspecties in een brief aan onder meer gemeenten en het Rijk.

De inspecties wijzen erop dat de situatie nu al langer dan een jaar duurt. Vorig jaar was de situatie zo nijpend dat er mensen op het gras voor het aanmeldcentrum sliepen.

Om te voorkomen dat dit jaar weer mensen buiten moeten slapen, moet er snel actie worden ondernomen, zeggen de inspecties. Er moeten snel voldoende plek komen, onder meer door statushouders te koppelen aan een huis. Statushouders zijn mensen die in Nederland mogen blijven. Maar een groot deel van hen zit nog in een asielzoekerscentrum omdat er geen huizen beschikbaar zijn.

Ook op de lange termijn moet de overheid perspectief bieden, vinden de inspecties. De manier van opvang in Nederland moet "duurzaam en veilig uitvoerbaar" zijn, zeggen ze. "In algemene zin roepen de inspecties bestuurders van de centrale, regionale en lokale overheden op om zowel op korte termijn als lange termijn het COA in staat te stellen goede opvang te bieden."

Ministerie: 'Uitdaging om extra opvangplekken te realiseren'

Het COA zegt dat de conclusies van de inspecties in het huidige plaatje passen. "We lopen constant tegen onze grenzen aan", laat een woordvoerder van het COA weten. "Het gaat zo niet, we hebben echt meer plekken nodig."

Het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt te beseffen dat de druk op Ter Apel "onverminderd hoog" is. "Dat leidt tot onwenselijke situaties, en daarom hebben we verschillende oproepen gedaan om acuut extra opvangplekken te realiseren", zegt een woordvoerder.

Hij zegt dat het ministerie, samen met het COA, continu met gemeenten en provincies in gesprek is om voor voldoende plek te zorgen. "Met de huidige, hoge instroom is dat een uitdaging."