Einde A12-demonstraties nog niet in zicht: 'Doel is niet om aardig te zijn'
Extinction Rebellion (XR) blokkeert al twee weken iedere dag de A12. Als het aan de actiegroep ligt, komt daar voorlopig nog geen einde aan. Dat heeft gevolgen voor de politie-inzet in Den Haag. "Ons doel is niet om aardig te zijn, ons doel is om de klimaatcrisis op te lossen."
Nog steeds staan iedere dag actievoerders op de snelweg. De aantallen verschillen wel per dag. In het weekend is er een hogere opkomst dan doordeweeks en het recordaantal van tienduizend aanwezigen van de eerste dag wordt allang niet meer gehaald.
Inschrijflijsten nog vol
Woordvoerder Hester op de Laak verwacht ook de komende weken nog een hoge opkomst. "De inschrijflijst voor deze maand is goed gevuld." Ook voor oktober voorziet ze geen problemen. "Onze blik staat op oneindig."
XR wil pas stoppen als alle fossiele subsidies voor het bedrijfsleven zijn afgeschaft. Kort samengevat betekenen fossiele subsidies dat grote bedrijven 'korting' krijgen op het betalen van belasting op gas en stroom: ze hebben een veel lager tarief dan consumenten.
Volgens milieuorganisaties betaalt de overheid jaarlijks tientallen miljarden om het systeem overeind te houden. Demissionair minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) erkende eerder al dat hij wil stoppen met de subsidies, maar zei dat hij daar jaren voor nodig heeft.
Die jaren heeft de politie niet. De demonstraties kosten nu al veel mankracht en de mobiele eenheid moet regelmatig aanwezig zijn. Het zorgt voor druk op de capaciteit bij de Haagse politie.
"We vragen al enige tijd bijstand uit andere eenheden", licht een woordvoerder toe. Ze somt op dat bijvoorbeeld in de afdeling motorbegeleiding de consequenties van de A12-demonstraties "voelbaar" zijn. Cijfers kan het korps niet overhandigen. Er loopt een onderzoek naar de exacte consequenties van de demonstraties voor de algehele politie-inzet.
Nog wekenlang steun
Binnen de politie is er al langer frustratie door de demonstraties en ook niet elke Nederlander is er blij mee. Maar volgens Jacquelien van Stekelenburg, professor sociale verandering en conflict aan de Vrije Universiteit, kan het merendeel van de Nederlanders de demonstraties lang blijven steunen. "Wekenlang kunnen mensen protestacties nog verdragen."
Van Stekelenburg vervolgt: "Bij de boeren zag je dit verschijnsel ook. Toen had nog 80 procent van de bevolking sympathie voor de demonstranten. Pas toen er normen overschreden werden, zoals het gebruiken van geweld of het thuis bezoeken van politici, daalde de steun voor de boeren."
XR is zich ervan bewust dat de acties uiteindelijk gevolgen kunnen hebben voor de steun. "Wij realiseren ons dat zo'n blokkade enorm verstorend is voor de normale burger", zegt op de Laak. "Maar ons doel is ook niet om aardig te zijn. En de verstoringen staan ook niet in verhouding met de gevolgen van klimaatverandering."