De gemeente Den Haag heeft niet goed nagedacht over wat de samenleving heeft aan het nieuwe cultuurcomplex Amare. Het resultaat is dat er een duur gebouw staat, maar er nauwelijks budget is voor een passende programmering.

Dat concludeert een enquêtecommissie van de Haagse gemeenteraad. De commissie deed onderzoek naar de moeizame ontwikkeling van het gebouw in het centrum van Den Haag.

Amare werd in 2021 in gebruik genomen. Het is de thuisbasis van onder meer het Residentie Orkest, het Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium. Meerdere plannen werden ontwikkeld en daarna teruggedraaid. Daardoor duurde het ongeveer vijftien jaar voordat de bouw überhaupt begon.

De kosten liepen op van ongeveer 170 miljoen naar zo'n 220 miljoen euro. Door rente, onderhoud en andere bijkomende kosten kan het uiteindelijke prijskaartje van het complex oplopen tot ruim een half miljard, berekende de raadscommissie.

Daarom besloot de raad tot een soort parlementaire enquête, de eerste in de Haagse geschiedenis.

'Gemeente deed aan wensdenken'

Volgens het commissierapport dachten de burgemeester en wethouders, ambtenaren en gemeenteraad meer aan het gebouw zelf dan aan de artiesten die er later zouden moeten optreden. Ook hadden ze te weinig aandacht voor de bezoekers die naar die artiesten zouden komen kijken.

"Het resultaat is dat er een duur gebouw staat van hoge kwaliteit, onder meer met een concertzaal met akoestiek van wereldklasse, maar dat er geen budget is voorzien om een programmering te verzorgen die bij een dergelijk cultuurgebouw past", schrijft de commissie.

De raadsleden concluderen na hun onderzoek dat de gemeente de kosten niet realistisch heeft ingeschat. In het rapport spreken ze van "wensdenken". De gemeente wilde tijdens de ontwikkeling dat de kosten omlaag zouden gaan, maar paste de eisen daar niet op aan.

De gemeente keek volgens het verslag ook niet of politieke keuzes wel haalbaar of wenselijk waren. "Beslissingen worden uitgevoerd omdat de wethouder het wil, ook wanneer er onvoldoende argumentatie voor is. Ambtenaren kregen en namen geen ruimte om tegengeluid te geven."

Politieke partijen in de gemeente Den Haag reageren geschokt op de mededeling dat de stad honderden miljoenen euro's extra kwijt is aan Amare. De vrijdag gepresenteerde conclusies zijn pijnlijk en liegen er niet om, is de teneur. Het is nog niet bekend welke gevolgen het rapport heeft voor de verantwoordelijke bestuurders.