Op dit moment zitten er 180 onbegeleide kinderen in Ter Apel en nog eens 1.844 in de noodopvang elders in het land. Volgens UNICEF lopen deze alleenreizende kinderen (van maximaal 17 jaar) mogelijk goede begeleiding en opvang mis.

Het aantal alleenreizende kinderen is de afgelopen weken opgelopen van bijna 1.500 in juni tot 1.844 op 28 augustus. Dat brengt het totale aantal kinderen in de noodopvang op 3.969, waar dat er op 12 juni nog 3.294 waren. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), het ministerie Justitie en Veiligheid en Nidos, een stichting voor jeugdbescherming voor vluchtelingen.

"Hoe goed deze kinderen worden begeleid en geholpen verschilt per locatie en is erg onduidelijk, wat zeer zorgelijk is", zegt Suzanne Laszlo, directeur van UNICEF Nederland. "Deze kinderen zijn extra kwetsbaar en hebben meteen goede begeleiding en veilige opvang nodig."

'Kinderen hebben geen privacy en nachtrust'

Vorig jaar oordeelde de rechtbank in Den Haag dat de overheid de opvang voor onbegeleide kinderen op orde moet brengen. De opvang voldeed volgens de rechter niet aan de minimale kwaliteitsnormen. Laszlo ziet op dat vlak weinig vooruitgang.

"Nog steeds verblijven duizenden onbegeleide kinderen in tijdelijke opvanglocaties, zonder perspectief, weinig tot geen activiteiten, privacy, nachtrust en beperkte (tot geen) toegang tot onderwijs en zorg vanwege veelvuldige verhuizingen. Ook in Ter Apel verblijven nog altijd onbegeleide kinderen voor wie geen begeleiding beschikbaar is."

Een bijkomend probleem is dat er geen zicht is op het aantal kinderen in de crisisnoodopvang. "De crisisnoodopvang is zo ad hoc georganiseerd dat cijfers over het aantal kinderen daar compleet onduidelijk en bijna niet te krijgen zijn. Hierdoor raken kinderen vrijwel uit het zicht, waardoor risico's als mensensmokkel of seksueel misbruik op de loer liggen", zegt UNICEF-woordvoerder Wouter Booij.

'Dringend beroep' op Kamer voor behandeling spreidingswet

UNICEF doet net als het COA "een dringend beroep" op de Tweede Kamer om de spreidingswet in behandeling te nemen. De Kamer keerde maandag terug van zomerreces. Mogelijk wordt de spreidingswet controversieel verklaard, nu het kabinet demissionair is. Als dat gebeurt, dan wordt er niet over gesproken totdat er een nieuw kabinet is.

De spreidingswet moet ervoor zorgen dat de opvang van asielzoekers beter verspreid wordt. Het kabinet wil elke twee jaar gemeenten ertoe verleiden een asielzoekerscentrum te openen. Als de gemeenten dit vrijwillig doen, kunnen ze een geldbeloning krijgen. Het kabinet verdeelt de overige opvanglocaties op basis van inwoneraantal over het land.

Volgens UNICEF is de spreidingswet "essentieel voor het creëren van meer meerjarige opvangplekken en voor het vaststellen van een landelijk kwaliteitskader voor de opvang en begeleiding van kinderen".