Het demissionaire kabinet mag de opvang van drie 'derdelanders' die vanuit Oekraïne naar Nederland zijn gevlucht niet zomaar beëindigen. Dat oordeelt de rechtbank Roermond. In een eerdere zaak werd juist het omgekeerde geoordeeld. De Raad van State moet nu voor duidelijkheid zorgen.

Derdelanders zijn mensen die tijdelijk in Oekraïne verbleven toen ze moesten vluchten voor de oorlog. Het gaat voornamelijk om Syriërs en mensen uit Afrikaanse landen die daar voor werk of studie waren. Ze hebben geen Oekraïens paspoort.

De groep valt onder dezelfde regels als andere Oekraïense vluchtelingen en genoten dus automatisch tijdelijke bescherming. Vanaf 4 september is dat niet meer het geval en wordt hun tijdelijke verblijfsvergunning opgeheven. De mensen moeten dan asiel aanvragen of terug naar hun land van herkomst.

Maar en zijn twijfels over dit kabinetsbesluit. Verschillende organisaties hebben voor twaalf derdelanders een zaak aangespannen.

De rechtbank deed woensdagmiddag uitspraak in drie van deze zaken. In alle gevallen heeft de rechter geoordeeld dat de overheid de tijdelijke verblijfsvergunningen niet mag intrekken. De drie derdelanders, die afkomstig zijn uit Marokko en India, hoeven dus vooralsnog geen asiel aan te vragen.

Zie ook |Vluchteling zonder Oekraïens paspoort wil blijven: 'Kom uit zelfde oorlog'

Tijdelijke bescherming ondertussen stopgezet

In een eerste zaak stelde de rechter de organisaties op 10 augustus nog in het ongelijk. Deze zaak ging over een Tanzaniaan die uit Oekraïne was gevlucht. In zijn geval vindt de rechtbank van Rotterdam dat de overheid zijn tijdelijke verblijfsvergunning mag intrekken.

Door de verschillende uitspraken gaan zowel de organisaties als de IND in hoger beroep. De zaken komen dan te liggen bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter. Dat oordeel zal bepalend zijn voor de regeling. Het is niet duidelijk wanneer dit zal gebeuren.

Ondertussen heeft het demissionaire kabinet besloten de tijdelijke bescherming voor derdelanders per 4 september op te heffen. Het oordeel van woensdag verandert dat niet.

Gemeenten zijn bezorgd over wat er de komende weken gaat gebeuren. Op dit moment worden derdelanders net als Oekraïners daar opgevangen. Ze hoeven geen asiel aan te vragen en hoeven dus ook niet naar een regulier asielzoekerscentrum.

Ongeveer 2.900 derdelanders verliezen volgende week hun tijdelijke bescherming. Zo'n 700 mensen willen asiel gaan aanvragen. Over de andere 2.200 maken burgemeesters zich zorgen. Zij vrezen dat ze in de illegaliteit belanden, omdat ze ook niet meer mogen werken.