Nederland gaat definitief samen met Denemarken F-16 gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne leveren. Dat maakte demissionair premier Mark Rutte zondag bekend na overleg met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op vliegbasis Eindhoven.

Het is voor het eerst dat een westers land Oekraïne belooft moderne gevechtsvliegtuigen te geven. Eerder kreeg de regering in Kyiv al wel van voormalige Oostbloklanden gevechtsvliegtuigen van Russische makelij.

Zelensky vraagt al lang om de levering van F-16's. Nederland en Denemarken lieten maanden geleden weten die te willen leveren, maar moesten wachten op toestemming van de Verenigde Staten. Die gaven deze week groen licht, waardoor de levering een stap dichterbij is.

Demissionair premier Mark Rutte kon nog niet zeggen wanneer Oekraïne de straaljagers krijgt. Daarvoor moeten de Oekraïense piloten eerst nog hun training afronden. "Op dit moment is de taaltraining nog bezig", zei Rutte op een persconferentie met Zelensky over de timing van de levering.

"We willen zo snel mogelijk starten met de militaire training. Daarna willen we ze snel mogelijk de vliegtuigen aan Oekraïne leveren." Verwacht wordt dat het nog tot zomer volgend jaar duurt voordat Oekraïne over de F-16's kan beschikken.

Onduidelijk om hoeveel straaljagers het gaat

Er bestaat wat verwarring over het precieze aantal staaljagers dat Oekraïne krijgt. Demissionair premier Rutte liet op de persconferentie weten dat Nederland nog over 42 F-16's beschikt. Die kunnen volgens Rutte niet allemaal naar Oekraïne, omdat er straaljagers nodig zijn voor trainingen en andere nog updates moeten krijgen.

Rutte en Zelensky stonden beiden ook stil bij de locatie van hun overleg. Na de ramp met de MH17 werden de lichamelijke resten van Nederlandse slachtoffers naar vliegbasis Eindhoven gevlogen. "Die dag was voor Nederland de sterkste en pijnlijkste herinnering dat vrede, vrijheid en gerechtigheid niet vanzelfsprekend zijn."

Zelensky noemde MH17 mede de reden waarom zijn land geen deal met Rusland wil sluiten, en er juist alles aan zal blijven doen om het Russische leger uit Oekraïne te verdrijven. "Laten we gerechtigheid niet vergeten", zei Zelensky. "Dan heb ik het ook over MH17. Zulke dingen kunnen we niet vergeven."

Denemarken stuurt negentien F-16's

Waar Oekraïne hoopt op 42 Nederlandse F-16's, stuurt Denemarken er negentien. Dat liet premier Mette Frederiksen weten op een gezamenlijke persconferentie Zelensky. Dat gebeurde enkele uren aan het bezoek van de Oekraïense president aan Nederland.

Net als bij Nederlandse toestellen zullen de Deense ook nog zeker maanden op zich laten wachten. Dit heeft ook te maken met het trainen van Oekraïense piloten. Ook moeten de vliegvelden in het Oost-Europese land nog worden aangepast op de F-16's.

Zie ook |Defensie-expert Ko Colijn over de invloed van F-16's boven Oekraïne