Jongerenwerkers (zijn al) aan de slag met wantrouwen: 'Wissel elkaars wereld uit'
Jongerenwerkers zien ook in de praktijk dat jongeren de overheid steeds meer wantrouwen. Ze proberen dat op verschillende manieren tegen te gaan en zien al hoe dat zijn vruchten afwerpt.
Lashley sprak de afgelopen maanden, samen met andere workshopdocenten van Bewust Jongerenwerk, wekelijks met een groep jongeren over polarisatie. "De één was een rockchick, de ander een rapper en weer iemand anders was een kunstenaar. Een niet-gelijkgestemde groep met een overeenkomst: allemaal wantrouwen richting de overheid."
Het onderzoek in het kort:
'Vertrouwen gaat nu niet te paard, maar per Lamborghini'
Ook Melvin Kolf, jongerenwerker bij Preshikhaaf University in de gelijknamige Arnhemse wijk, ziet dat het wantrouwen is toegenomen. "Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. En ik denk dat het nu niet te paard gaat, maar per Lamborghini."
Kolf noemt onder meer de coronapandemie, het toeslagenschandaal en de val van het kabinet als reden. "De geloofwaardigheid neemt af. Als de instituties iets doen, dan zeggen de jongeren: ze doen het niet voor ons. Ze zeggen al zo vaak dat ze dingen gaan oplossen en aanpakken, maar dat gebeurt toch niet."
Michel Weening, financieel jongerenwerker en bestuurslid van beroepsvereniging BV Jong, wijdt dit aan het gevoel van controle. "Hoogleraar pedagogiek Micha de Winter zei: 'Wanneer mensen het gevoel hebben minder controle te hebben, dan gaan ze dat zoeken in dit soort zaken.'"
Werken aan de voedingsbodem
Maar hoe kan het vertrouwen in instituties beter worden? Daar zijn de jongerenwerkers zelf ook mee aan de slag gegaan. De oplossingen worden bijvoorbeeld gezocht in de ontwikkeling van jongeren zelf. "We proberen vanuit het jongerenwerk zoveel mogelijk te doen aan de voedingsbodem van polarisatie", legt Lashley uit. "We maken de jongeren bewust van hun talent en weten ze daarmee zodanig te prikkelen dat ze een richting krijgen."
Online valt er ook meer te halen, vindt Lashley. Zo werd tijdens de workshops gesproken over bijvoorbeeld de omstreden influencer Andrew Tate. "Dring binnen op de Tiktok-tijdlijn van tieners of kijk wat hot en happening is op Instagram. Als je meegaat in die wereld, heb je ook een haakje om als overheid op voort te borduren."
'Neem stem van jongeren serieus'
De jongerenwerkers wijzen ook op het praten met de jongeren (én zorgen dat ze worden gehoord) en het creëren van begrip voor elkaar. Weening ziet een grote rol voor jongerenwerkers in het eerste punt. "We zijn over het algemeen geen ambtenaren en dus onafhankelijk", zegt hij.
"Dat maakt dat gesprekken over dit soort thema's makkelijker zijn om te voeren. De rol van de jongerenwerker is om daar heel open in te zijn, vragen te stellen en vanuit daar te zorgen dat ze openstaan voor andere interpretaties."
Dan het luisteren naar de jongeren. Volgens Kolf wordt de stem van jongeren nog te weinig serieus genomen, waardoor de afstand tot de overheid groter wordt. "Geef ze een soort mandaat waardoor ze serieuze, gelijkwaardige partners zijn. Jongeren moeten echt aan tafel zitten en hun stem moet net zo zwaar wegen als de andere."
Tegelijkertijd zien jongerenwerkers heil in de verschillende projecten die voor meer begrip moeten zorgen. Op de Presikhaaf van Kolf doen de tientallen jongerenwerkers dat onder meer door jongeren te koppelen aan bijvoorbeeld de directeur van de Rabobank, de burgemeester of de bestuurder van het ziekenhuis.
"Een uitwisseling in elkaars wereld", zegt Kolf. "We gaan nu het derde jaar in en mensen zijn positief. Je ziet ook dat het helpt, dat hun leven en belevingswereld groter wordt. Dat de jongeren bijvoorbeeld ook begrijpen dat het niet zo makkelijk is om dingen te veranderen. Je moet de wereld leren kennen om meer begrip te krijgen."
