Vrouwelijke gedetineerden in de gevangenis in het Utrechtse Nieuwersluis zijn slachtoffer van structureel niet-integer gedrag van het personeel. Het gaat om seksueel getinte opmerkingen richting de gevangenen, maar ook om tongzoenen, orale bevrediging en relaties tussen medewerkers en gedetineerden. Ook zou er worden gepest, geschreeuwd en gescholden.

Dat is de conclusie van de Inspectie Justitie en Veiligheid na onderzoek binnen de gevangenis.

De bevraagde vrouwen zeiden angst te hebben om melding te maken van het gedrag. "Ze zijn bang niet te worden geloofd of er nadeel van te ondervinden door bijvoorbeeld overplaatsing naar een andere gevangenis", schrijft de Inspectie JenV.

"Als gedetineerden wél meldingen durfden te maken, werden die niet altijd serieus genomen. Er werd soms niets mee gedaan terwijl op alle meldingen actie moet worden ondernomen",

Uit het onderzoek blijkt ook dat tussen medewerkers onderling sprake is van roddelen en discriminerende en seksistische opmerkingen. Medewerkers durven zich niet allemaal uit te spreken, bijvoorbeeld omdat ze al lang samenwerken of elkaar in privétijd zien.

'Heerst een cultuur die dit gedrag mogelijk maakt'

De mate en frequentie van het niet-integere gedrag is niet onderzocht. Maar na bevraging van 66 medewerkers en gevangenen is bij de Inspectie JenV het beeld ontstaan dat het niet om iets incidenteels gaat. Het is een "voortdurende en urgente situatie".

"Er heerst een cultuur die het mogelijk maakt dat gevangenismedewerkers niet-integer gedrag vertonen, waaronder seksueel grensoverschrijdend gedrag. De leef- en werkomgeving is er niet veilig genoeg. Niet voor gedetineerden, niet voor medewerkers'', zegt inspecteur-generaal Esther de Kleuver.

Meldpunt voor vrouwelijke gevangenen

De Inspectie JenV wil dat er snel actie ondernomen wordt. Zo wordt de gevangenis geadviseerd om op elke afdeling minstens één vrouwelijke medewerker aanwezig te laten zijn gedurende het dagprogramma.

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) wordt gevraagd een meldpunt in te richten waar vrouwelijke gedetineerden terechtkunnen zonder medeweten van afdelingspersoneel. De DJI zou ook moeten kijken naar de cultuur in andere vrouwengevangenissen.

Het onderzoek van de Inspectie JenV begon vorig jaar nadat de politie een medewerker had opgepakt die werd beschuldigd van seksueel misbruik binnen de gevangenis. Dit onderzoek werd verbreed nadat nog meer signalen binnenkwamen van wangedrag.