IND loopt nog steeds tegen grenzen aan en vindt ander migratiebeleid echt nodig
De IND is verantwoordelijk voor het afhandelen van alle verzoeken van mensen die in Nederland willen blijven. Het gaat niet alleen om asielzoekers, maar ook om mensen die hier op verzoek van bedrijven komen werken of in Nederland willen studeren.
Maar het aantal aanvragen van vooral asielzoekers is al lange tijd groter dan de IND aankan. Tegelijkertijd kost het ook steeds meer tijd om die verzoeken te verwerken.
'Onze beslissingen hebben grote impact op levens van mensen'
Met het woensdag uitgebrachte rapport herhaalt de IND wat het al langer zegt: het is te druk. "Tot nu toe lukt het ons om op meer aanvragen te beslissen dan we vooraf beloofden. Maar ik zie ook dat ons werk er niet gemakkelijker op wordt", zegt directeur-generaal Rhodia Maas in het rapport.
"Onze beslissingen hebben een grote impact op de levens van mensen. Daarom willen we de tijd kunnen nemen om te luisteren naar het persoonlijke verhaal van aanvragers. Tegelijkertijd voelen we de druk om snel duidelijkheid te geven over iemands toekomst in Nederland."
Die onzekerheid heeft niet alleen effect op de wachtende mensen, maar kost soms ook geld. De Raad van State besloot in november vorig jaar dat de IND toch weer dwangsommen moet gaan betalen in een deel van de zaken waarin mensen te lang wachten. De IND denkt dat het aantal rechtszaken, en het daarbij behorende prijskaartje, daardoor flink gaat oplopen.
Migratiebeleid moet anders, maar vraag is hoe
Een eenduidige oplossing is er niet. Stel dat er ineens meer geld beschikbaar komt, dan kost het tijd om nieuwe werknemers op te leiden. De IND geeft wel aan dat een stabiele, meerjarige financiering zou helpen. Nu krijgt de dienst per jaar een bedrag op basis van het geschatte aantal aanvragen. Dat maakt het lastig om pieken op te vangen.
Volgens de IND is er vooral een heel andere kijk op het migratiebeleid nodig. Een voorbeeld is het speciale aanmeldcentrum in Zevenaar. Daar worden alleen de aanvragen van mensen die hun gezinslid nareizen op afspraak behandeld. Doordat de gegevens van die mensen al bekend zijn, duurt het registreren ongeveer twee uur.
In Ter Apel, waar asielzoekers die hun eerste aanvraag doen zonder afspraak komen, kan registratie soms wel drie weken duren. Zij krijgen niet alleen een registratie bij de IND, maar moeten ook nog door de vreemdelingenpolitie geïdentificeerd worden.
Deze processen kunnen sneller en efficiënter verlopen, zegt de IND. Zo zouden andere organisaties kunnen helpen bij de uitgifte van documenten.
Zulke grote veranderingen vragen om aanpassing van wet- en regelgeving. Dat is, benadrukt de IND, aan het ministerie van Justitie en Veiligheid en de politiek.
VluchtelingenWerk vindt het goed dat de IND aangeeft waar de knelpunten zitten en wat er nodig is, zegt een woordvoerder. "In de afgelopen jaren heeft het kabinet veel te weinig geluisterd naar de signalen die vanuit de IND zelf kwamen. Wij hopen dat de Tweede Kamer de aanbevelingen uit dit rapport ter harte neemt."
