Korstmos verklikt stikstof en dat is handig voor provincies

Door onze nieuwsredactie
10 mei 2023 om 14:52

Provincies kunnen aan de groei of het verdwijnen van bepaalde soorten korstmossen zien of hun stikstofaanpak werkt. De mossen reageren namelijk snel op veranderingen in de luchtkwaliteit. Zeven provincies hebben al een zogenoemd korstmosmeetnet.

Korstmossen groeien vooral op bomen en reageren heel snel op veranderingen in de luchtkwaliteit. Daarom zijn ze een goede graadmeter.

In Gelderland zijn korstmossen die niet tegen de stikstofverbinding ammoniak kunnen bijna helemaal verdwenen uit de agrarische gebieden. Ook in natuurgebieden is de invloed van ammoniak merkbaar. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Nederlandse vereniging voor mos- en korstmossenonderzoek BLWG uitvoerde.

Ammoniak in de lucht wordt vooral veroorzaakt door mest van vee, maar ook door verkeer en industrie.

Wat is het verschil tussen stikstof en ammoniak?

Stikstof is niet schadelijk voor mensen en het milieu, schrijft het RIVM. Ongeveer 78 procent van de lucht om ons heen bestaat uit dit kleur- en geurloze gas. Wel schadelijk is het als het een verbinding maakt met andere stoffen. Het gaat in dat geval om stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). Als het over de stikstofcrisis gaat, dan gaat het dus niet om stikstof (N2) zelf, maar om stikstofoxiden en ammoniak.

Gelderland houdt de korstmossen al sinds 1990 in de gaten. De provincie meet de situatie van de mossen in agrarisch gebied, stedelijk gebied en in natuurgebieden.

Als onderdeel van het onderzoek zijn pasgeleden weer bijna duizend meetpunten op zomereiken nagekeken. Uit de meting blijkt dat korstmossen tot op 3 kilometer van een stikstofuitstoter reageren op de hoeveelheid ammoniak in de lucht. Ook verderop, midden in natuurgebieden zoals de Veluwe, zijn effecten van ammoniakuitstoot gevonden.

Op al deze plekken gaat stikstofgevoelig korstmos hard achteruit. Volgens de onderzoekers worden deze ervaringen ondersteund door ammoniakmetingen van het RIVM.
.
In de laatste twintig jaar is het effect van ammoniak flink toegenomen. Ook in natuurgebieden, blijkt uit het rapport van BLWG. | Beeld: BLWG

Met korstmos dat niet gevoelig is voor ammoniakuitstoot gaat het juist goed. Daarvan zijn meerdere soorten gevonden. De onderzoekers vermoeden dat klimaatverandering daar ook een rol speelt. Daardoor komen soorten uit mediterrane streken naar Nederland.

NUjij-reacties

Reacties op dit nieuwsbericht1.3K reacties