135 gemeenten laten rol in handel geroofd Joods vastgoed onderzoeken
135 van de 218 gemeenten waar tijdens de Tweede Wereldoorlog Joods vastgoed is geroofd, laten hun eigen rol in deze roofhandel onderzoeken. 53 gemeenten willen geen onderzoek, blijkt na een rondgang van onderzoeksplatform Pointer.
Voor deze vragenronde is Pointer uitgegaan van de zogeheten Verkaufsbücher. In deze boeken legde de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim zevenduizend transacties van onteigend en doorverkocht Joods vastgoed vast.
De Duitsers pakten deze woningen en stukken grond af van Joodse eigenaren en verkochten ze vervolgens door. Met de winst financierde Duitsland onderdelen van anti-Joodse maatregelen, zoals Kamp Westerbork en het treintransport naar de vernietigingskampen.
De Verkaufsbücher vermelden 25 gemeenten die zelf panden hebben gekocht van de Duitse bezetter. De 135 gemeenten die onderzoek laten doen, willen vooral weten of dat voor hen geldt. Ook willen ze laten nagaan wat hun precieze rol daarin is geweest.
Daarnaast onderzoeken gemeenten hun omgang met Joden die na de Tweede Wereldoorlog zijn teruggekeerd. Zo zouden enkele gemeenten na de bevrijding onder meer achterstallige belasting hebben geïnd bij Joodse terugkeerders.
53 gemeenten zien noodzaak van onderzoek niet in
Inmiddels hebben 74 gemeenten zo'n onderzoek afgerond. In onder meer Eindhoven, Apeldoorn, Lochem en Winterswijk hebben de rapporten tot moreel rechtsherstel geleid. Zo hebben sommige gemeenten geld gedoneerd aan Joodse organisaties en gemeenschappen.
83 van de 218 gemeenten die in de Verkaufsbücher staan, hebben nog geen onderzoek aangekondigd. 53 daarvan zeggen expliciet geen onderzoek te laten doen naar hun eigen rol bij de handel in geroofd vastgoed.
Zo wil Nieuwkoop geen onderzoek, omdat de gemeente niet het idee heeft dat er Joods vastgoed is onteigend. Toch staan er twee Nieuwkoopse transacties in de Verkaufsbücher, meldt Pointer.
Andere gemeenten zeggen dat ze geen Joodse gemeenschap meer hebben en daarom de noodzaak van een onderzoek naar roofhandel niet inzien. Verder laten sommige gemeenten pas onderzoek uitvoeren wanneer nabestaanden zich melden.