Volgens de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman houdt de overheid niet altijd voldoende rekening met mensenrechten als een gezin uit huis wordt gezet. De ombudsmannen roepen minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) daarom op nieuw beleid te maken, waarbij onder meer gemeenten worden verplicht om voor een andere woonplek te zorgen.

Gezinnen hebben het recht op onderdak, maar het is niet verboden om mensen uit huis te zetten als er bijvoorbeeld sprake is van een huurachterstand of criminaliteit. In dat geval moet de overheid wel rekening houden met de mensenrechten. Zo mogen gezinnen niet feitelijk dakloos worden door zo'n huisuitzetting.

Nationale ombudsman Reinier van Zutphen ziet dat mensen dakloos dreigen te raken als ze hun huis uit zijn gezet. Zij moeten dan zelf een nieuwe woonplek vinden. En als er wel hulp komt vanuit de gemeente, moeten de gezinnen vaak lange tijd op allerlei tijdelijke plekken wonen. "Dan wordt hun leven overleven en kunnen zij niet aan hun toekomst werken. Deze mensen ervaren enorm veel stress en zijn dan feitelijk dakloos."

De overheid moet ook meer aandacht hebben voor kinderen als een gezin uit huis wordt gezet, zegt Kinderombudsman Margrite Kalverboer. "Er wordt nooit met kinderen gepraat. Ze krijgen geen ondersteuning en ze worden niet voorbereid op wat de toekomst gaat brengen. Juist voor kinderen is de impact van huisuitzettingen enorm."

'Overheid moet extra stappen zetten'

De ombudsmannen adviseren minister De Jonge om nieuw beleid te maken rondom de huisuitzettingen. Er zijn al wel stappen gezet, bijvoorbeeld door op tijd een betaalachterstand op te merken, maar de ombudsmannen vinden dat er "extra stappen" moeten worden gezet.

De overheid moet voor het nieuwe beleid goed naar de rechten van gezinnen kijken, bijvoorbeeld door gemeenten te verplichten om een alternatieve woonplek te zoeken en voldoende informatie te geven over huisuitzettingen. "Huisuitzettingen zullen altijd een nare ervaring zijn", zegt Van Zutphen. "Maar de overheid speelt een cruciale rol bij het borgen van de toekomst van deze gezinnen."

Volgens de ombudsmannen is het onderzoek nu extra actueel, omdat er door de hoge kosten van onder meer energie en eten meer mensen het risico lopen om uit huis te worden gezet.