"Het lastige is: als mensen in Nederland aankomen vanuit een conflictgebied, dan weet je vaak helemaal niks van ze", zegt Maarten Bolhuis, universitair docent criminologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

"Het wordt nog lastiger als iemand een valse identiteit gebruikt. Soms kom je er nooit achter wat iemand op zijn kerfstok heeft. Je bent vaak volledig afhankelijk van wat die persoon zelf vertelt."

Daarom houdt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) drie gesprekken met een asielzoeker. "Het gaat er dan om dat je verhaal telkens hetzelfde is", vertelt Marlou Schrover, hoogleraar Migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden.

Zo'n gesprek kan wel een halve dag in beslag nemen. Aan bod komen bijvoorbeeld vragen over wanneer diegene is vertrokken of welke route die heeft genomen. Als iemand vertelt dat die geslagen is, vraagt de IND waar. "Als je jezelf tegenspreekt, krijg je een aantekening en heb je een grotere kans dat je wordt teruggestuurd", zegt Schrover.

Veiligheidsdiensten onderzoeken asielzoeker ook

Daarnaast maakt de IND ook gebruik van andere bronnen, weet Schrover. De dienst heeft een landenrapport waarin veel informatie over het land van herkomst staat. Openbare informatie, maar bijvoorbeeld ook namen van smokkelaars.

Het is gewoon niet mogelijk om een waterdicht systeem op te tuigen.

De immigratiedienst controleert verder of foto's van misdadigers lijken op de asielzoeker. "Ambtenaren leggen ook verklaringen van verschillende asielzoekers naast elkaar. Als ze meerdere keren hetzelfde verhaal horen, krijg je meteen een aantekening in je dossier", zegt Schrover.

De inlichtingen- en veiligheidsdiensten leveren ook een bijdrage aan het onderzoek naar een asielzoeker. Maar over de werkwijze van die diensten is weinig bekend.

'Grenzen dichtgooien doet echte vluchtelingen tekort'

Voor Syriërs is er volgens Bolhuis "niet zoveel nodig" om asiel te krijgen. "Dat heeft te maken met de situatie in Syrië. Als je kunt aantonen dat je daarvandaan komt, is de kans dat je asiel krijgt heel groot."

De IND doet onderzoek op sociale media en maakt ook gebruik van tips uit de Syrische gemeenschap. "Maar als informatie niet sterk genoeg is, krijg je het voordeel van de twijfel", vertelt Bolhuis.

"Het is gewoon niet mogelijk om een waterdicht systeem op te tuigen om de mensen met slechte bedoelingen eruit te vissen", vervolgt de universitair docent. "Je kunt ook niet zover gaan dat je alle grenzen dichtgooit. Dan doe je al die mensen die hier oprecht als vluchteling komen enorm tekort. Dat kan ook niet, vanwege de verplichtingen die Nederland in Europa heeft."

Volgens Bolhuis zijn er de afgelopen jaren een miljoen Syriërs naar West-Europa gevlucht. "Het overgrote deel zal slachtoffer zijn en geen dader. Wel kunnen we aannemen dat er mensen tussen zitten die iets op hun kerfstok hebben. Maar hoeveel? Dat is heel moeilijk om te zeggen."

Zie ook |Geen water, zorg of voedsel: in Syrië is bijna de hele bevolking de wanhoop nabij