Vorig jaar is bijna 47.000 kilo cocaïne onderschept in het havengebied van Rotterdam. De drugs hadden een straatwaarde van zo'n 3,5 miljard euro. Het gaat om een forse daling ten opzichte van recordjaar 2021. Toen werd bijna 73.000 kilo cocaïne met een waarde van ruim 5 miljard euro in beslag genomen. In Antwerpen werd juist een recordhoeveelheid uit containers gehaald.

Het Openbaar Ministerie (OM) baseert zich op cijfers van het Hit And Run Cargo-team (HARC-team). Dat is een samenwerkingsverband van de douane, FIOD, zeehavenpolitie en het OM in Rotterdam. Justitie vermoedt dat ongeveer de helft van de totale hoeveelheid cocaïne die via de Rotterdamse haven is binnengebracht, is onderschept.

De drugs werden vooral in relatief kleine partijen ontdekt. Er waren 89 vangsten van minder dan 100 kilo, tegenover 69 in 2021. "Mogelijk heeft dat te maken met risicospreiding door criminelen", zegt het OM.

Zo acht de douane het waarschijnlijk dat een deel van de smokkel zich heeft verplaatst naar de haven van Antwerpen. Daar is vorig jaar een recordhoeveelheid van ruim 100.000 kilo cocaïne uit containers gehaald.

Toch werden vorig jaar in Rotterdam 17 vondsten van meer dan 1.000 kilo cocaïne gedaan, tegenover 22 in het voorgaande jaar. De grootste vondst was 2.814 kilo cocaïne tussen een lading bevroren vis uit Ecuador.

Aantal gearresteerde uithalers daalt, maar OM baalt alsnog

Ook zijn vorig jaar minder zogenoemde uithalers aangehouden. Dat zijn mensen die de drugs uit containers proberen te halen. In heel 2022 ging het om 241 arrestaties, tegenover zo'n 400 in het voorgaande jaar. Veel van de uithalers zijn jongeren tussen de achttien en dertig jaar uit Rotterdam of de directe omgeving van de stad. De jongste verdachte was veertien jaar.

Door de invoering van de uithalerswet in januari 2022 riskeren uithalers tot één jaar celstraf als ze worden gepakt. Voorheen kon het OM alleen boetes opleggen, waardoor diezelfde uithalers direct weer aan de slag konden. Na de invoering van de wet zijn minder uithalers betrapt.

Het OM is blij met de daling van het aantal arrestaties, maar baalt ervan hoe moeilijk het is om te bewijzen dat gearresteerde uithalers betrokken zijn bij drugssmokkel. Als justitie dat niet kan aantonen, kan het OM alleen een boete opleggen voor aanwezigheid op verboden terrein.

Bij de eerste rechtszaken tegen uithalers was het gerechtshof niet overtuigd van het verband met drugssmokkel en daardoor vielen straffen fors lager uit. "En daarna werden direct weer meer mensen aangetroffen", schrijft het OM daarover.

In de haven van Rotterdam werd niet alleen cocaïne onderschept, maar die drugssoort is wel veruit het meest onderschept. Het OM meldt verder de vondst van 2.426 kilo heroïne, 3.149 kilo cannabis en 100 kilo ecstasy.