Uit nieuw openbaar gemaakte dossiers uit het Nationaal Archief zijn getuigenissen van 'foute Nederlanders' uit de Tweede Wereldoorlog naar voren gekomen. Daaruit blijkt dat zij in Nederlandse strafkampen ernstig zijn mishandeld. Onder hen zouden ook vrouwen en baby's zijn.

De getuigenissen staan in documenten van A. van Tuyll van Serooskerken, voorzitter van de commissie die na de oorlog misstanden onderzocht in de strafkampen. Daar zaten mensen die werden beschuldigd van collaboratie met de Duitse bezetter.

De stapels stukken omvatten veel verklaringen van deze "politiek delinquenten". Een in 1910 geboren man vertelt over zijn aankomst in een kamp in Zweeloo: "Wij zijn toen met zijn vijven hardlopende en onder voortdurende stokslagen en slagen met stukken ijzer het kamp in gedreven en door het kamp rond gejaagd."

De man zegt dat hij later ook in Westerbork is mishandeld. Hij geeft aan dat mensen hun verblijf daar dikwijls met de dood moesten bekopen. "In dit kamp overleed gemiddeld één gedetineerde per dag, vooral in de begintijd."

Een lotgenoot uit 1892 vertelt over Westerbork: "Er werd zodanig honger geleden dat gedetineerden gras, mieren en onkruid aten." Een jongen van zeventien is er volgens hem "aan uitputting gestorven".

'Verstopte wc's met de handen schoonmaken'

Een andere getuige, geboren in 1906, vertelde over zijn verblijf in de Cellenbarakken in Scheveningen dat hij moest helpen met opruimen van prikkeldraad. Dat moest hij doen met zijn handen en op sokken.

Later moest hij met zijn handen verstopte wc's schoonmaken. Verder werd hij tien dagen lang in zijn cel door drie mannen drie keer per dag twaalf keer met een gummiknuppel op zijn achterste geslagen.

Ook werden gedetineerde vrouwen geslagen, soms in aanwezigheid van hun dochters. Een vrouw uit 1922 die in een kamp in Sellingerbeetse zat, vertelde dat daar ook baby's stierven die er met hun moeder waren ondergebracht.

Een in 1892 geboren arts kwam terecht in de Weeshuiskazerne in Naarden. De geneeskundige toestanden waren volgens de dokter "schandelijk". "Ik heb vijf of zes mensen zien doodgaan", schrijft hij in een getuigenis.

Dossiers niet langer onder strenge voorwaarden beschikbaar

Het Nationaal Archief maakt na het begin van het nieuwe jaar steeds diverse dossiers openbaar. Het gaat om allerlei stukken die eerder niet of alleen onder strenge voorwaarden mochten worden ingezien.

De dossiers variëren deze keer van notulen van de ministerraad tot stukken over de Tweede Wereldoorlog. Er komen dit jaar circa elfhonderd pagina's aan informatie vrij.