Uitgezette Russische spionnen werkten in Nederland met geheime informatie
Volgens inlichtingenbronnen was de 52-jarige Sergey Pyatnitskiy de belangrijkste persoon die uitgezet moest worden. Hij stond aan het hoofd van de encryptiedienst op de Haagse ambassade. Vanaf het ambassadeterrein konden Russische inlichtingendiensten vanuit een eigen kamer geheime versleutelde berichten uitwisselen met Moskou.
Decennialang werd de aanwezigheid van Russische spionnen in Nederland en andere westerse landen gedeeltelijk gedoogd. Er was wel bekend dat ze er waren, maar niet precies om wie het ging. Daar kwam een einde aan toen Rusland in februari van dit jaar Oekraïne binnenviel.
Spionnen werkten zogenaamd bij organisatie waar ze nauwelijks waren
De zeventien mannen hadden verschillende dekmantels. Zo deden ze zich voor als handelsvertegenwoordiger of als diplomaat bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Daar waren ze bijna nooit aanwezig.
Elf spionnen moesten inlichtingen verzamelen, blijkt uit het onderzoek. Twee van hen werkten voor Directoraat VRK, een afdeling van de Russische veiligheidsdienst die zich bezighoudt met contraspionage. De twee moesten contact leggen met het Nederlandse inlichtingenpersoneel. Twee andere uitgezette inlichtingenofficieren moesten volgens bronnen informatie over microchips vergaren.
De aanwezigheid van de Russen in Nederland was niet alleen gericht op het verkrijgen van Nederlandse informatie. Volgens Ben de Jong, kenner op het gebied van de Russische inlichtingendiensten en verbonden aan de Universiteit Leiden, zouden de spionnen via Nederland ook toegang krijgen tot buitenlandse informatie en inlichtingendiensten.
De uitzetting in maart betekende dat Nederland voor de derde keer in vijf jaar tijd Russische spionnen uitzette. In december 2020 kregen twee Russische diplomaten, die werkzaam waren voor de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR, te horen dat ze persona non grata waren verklaard. Zij waren toen betrokken bij economische spionage in de hightechsector. Rusland stuurde als vergelding twee Nederlandse diplomaten naar huis.
Vier jaar geleden betrapte de militaire inlichtingendienst MIVD vier Russen op heterdaad toen ze wilden spioneren bij de OPCW in Den Haag. Zij waren kort daarvoor met diplomatieke paspoorten naar Nederland gekomen.