De inspectie ging deze zomer naar de htl nadat ze signalen over de omstandigheden in Hoogeveen had opgevangen. Op die locatie zitten asielzoekers die overlast veroorzaken. In de htl krijgen ze te maken met strengere regels en moeten ze bijvoorbeeld een dagprogramma volgen. De inspecteurs gingen onaangekondigd op bezoek en keken naar camerabeelden.

Ze zagen dat er soms dwang en geweld wordt gebruikt, terwijl daar geen reden toe was. "De inspectie heeft talrijke voorbeelden gehoord van incidenten waarbij asielzoekers een klap of schop kregen. Ook in gevallen waarin de asielzoeker niet agressief was of zelfs al wegliep", zegt de inspectie. Ook zag ze dat de medewerkers asielzoekers uitlachten of uitscholden. Meerdere medewerkers staan op non-actief vanwege integriteitsonderzoek.

Op de locatie werken ook boa's, die meer bevoegdheden hebben en in de praktijk ook geweld en handboeien gebruiken. In hoeverre hun werkwijze wel aan de regels voldoet, wordt nog onderzocht door de inspectie.

Beter toegang tot advocaat en medische zorg

Volgens de inspectie is het dagprogramma van de asielzoekers en de begeleiding ook niet goed genoeg. Zo weten de asielzoekers niet wat ze moeten doen om weer terug te mogen naar een normaal asielzoekerscentrum. Ook moeten ze beter toegang krijgen tot advocaten en medische zorg.

Veel van de bewoners kampen met verslavingen, psychische problemen of bijvoorbeeld een verstandelijke beperking. De medewerkers zijn daar "niet voor opgeleid en beschikken bovendien niet over passende maatregelen om consequenties te verbinden aan afwijkend gedrag". De inspectie erkent dat het werk op de locatie "zeker niet gemakkelijk" is, dus dat het voor het personeel ook lastig is.

Staatssecretaris voor Asiel: 'Geen sprake van patroon'

In een reactie laat staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) weten dat er "geen sprake zou zijn van een patroon" van te veel en te zwaar geweld. De staatssecretaris zegt dat zich weleens incidenten voordoen, maar dat het gaat om uitzonderlijke situaties die vervolgens ook onderzocht worden.

Volgens Van der Burg moet er rekening mee worden gehouden dat "de doelgroep in kwestie bestaat uit asielzoekers bij wie lichtere maatregelen niet voldoende zijn gebleken en begrenzing van het negatieve gedrag benodigd is". Wel erkent hij dat de inzet van disproportionele dwang en geweld "nooit gerechtvaardigd" is.

De staatssecretaris is het niet eens met de constatering van de inspectie dat de bewoners geen goede toegang hebben tot een advocaat. Volgens hem is er juist van alles geregeld voor het contact met advocaten. Van der Burg laat nog in het midden of er inderdaad te weinig toegang is tot medische zorg. Dat wordt nog door de inspectie onderzocht. "Ik kijk met interesse uit naar hun bevindingen en aanbevelingen op dit vlak."

Van der Burg zegt dat er wordt gewerkt aan duidelijkere instructies voor het personeel in Hoogeveen. Ook komt er een wekelijks open spreekuur van VluchtelingenWerk.