Hoge verwachtingen kabinet van uitkopen boeren zijn volgens PBL 'onrealistisch'
De hoge verwachtingen die het kabinet heeft van de plannen voor het uitkopen van boerenbedrijven, zijn "onrealistisch". Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een maandag verschenen advies.
Het kabinet wil 7,4 miljard euro uittrekken voor het uitkopen van duizenden boerenbedrijven. Dat zou moeten leiden tot tientallen procenten minder vee. En dat helpt dan weer de stikstofuitstoot te verlagen, zodat de doelstellingen voor 2030 gehaald kunnen worden.
Maar het PBL twijfelt aan die plannen. Volgens het planbureau heeft het kabinet onrealistisch hoge verwachtingen van de uitkoopregeling, waardoor het risico loopt geld te verspillen.
Het PBL analyseerde uitkoopregelingen van de afgelopen 25 jaar. Uit dat onderzoek blijkt dat boeren die vroeger vrijwillig uitgekocht werden, slechts een klein deel van het Nederlandse vee bezaten. Dat de uitkoopregeling van het kabinet zal leiden tot tientallen procenten minder vee, klopt volgens het planbureau dus niet.
Bovendien zijn boeren op dit moment minder geneigd om vrijwillig deel te nemen aan de uitkoopregeling, waarschuwt het PBL. De marktomstandigheden voor boeren zijn nu namelijk gunstig. Ook kost het extra veel geld om rendabele bedrijven op te kopen. Hun perspectief wordt namelijk beter als een deel van de veehouderijen stopt.
Nauwelijks ervaring met gedwongen uitkoping
Is het gedwongen uitkopen van boerenbedrijven dan een goed alternatief? Nee, zegt het PBL. Daar is namelijk nauwelijks ervaring mee. Er moet dan per boerenbedrijf aangegeven worden waarom uitkoping nodig is.
"Met stikstofreductie als enige argument lijkt uitkoping lastig, omdat er ook alternatieven zijn. Bijvoorbeeld door technische aanpassingen of door andere bedrijven te beëindigen", schrijft het planbureau. Gedwongen uitkoping kan leiden tot juridische procedures die soms wel tien jaar kunnen duren.
Woensdag komt Johan Remkes met zijn advies over het stikstofbeleid. Hij zal daarin waarschijnlijk ook het uitkopen van stikstofuitstoters bespreken.
