Onderzoek naar mogelijke wetswijziging om discriminatie overheid aan te pakken
Door Afran Groenewoud4 okt 2022 om 05:32
Rabin Baldewsingh constateert dat de overheid momenteel te makkelijk wegkomt met het discrimineren van burgers. De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme laat daarom onderzoeken of de wet aangepast moet worden, vertelt hij aan NU.nl.
"De Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) geldt nu alleen voor burgers, omdat men er in de jaren negentig van uitging dat de overheid niet discrimineerde", legt Baldewsingh uit. "Maar het toeslagenschandaal heeft aangetoond dat de overheid zich wel degelijk schuldig maakt aan onderscheid op etniciteit of geloof."
Baldewsingh heeft daarom ter verkenning een werkgroep opgericht die bestaat uit juristen en wetenschappers. De regeringscommissaris sluit niet uit dat zijn werkgroep tot de conclusie komt dat de AWGB een extra paragraaf moet krijgen of dat er juist een moet worden geschrapt. Hij verwacht hierover in de loop van 2023 met een advies te komen.
"Nu is het onmogelijk om tegen de overheid of overheidsinstellingen te zeggen: 'U heeft gediscrimineerd, dus u krijgt straf'", licht Baldewsingh toe. "Ik vind dat we die discussie moeten gaan voeren."
De Belastingdienst heeft toegegeven rond het toeslagenschandaal duizenden zogenoemde toeslagenouders te hebben gediscrimineerd. "Als de Algemene wet gelijke behandeling ook van toepassing was op het handelen van de overheid, dan denk ik dat dit misschien niet gebeurd was", zegt Baldewsingh daarover.
Nog geen veroordelingen voor toeslagenschandaal
Door het handelen van de Belastingdienst kwamen veel mensen in financiële problemen. Het kabinet-Rutte III trad in januari 2021 af vanwege dit toeslagenschandaal.
Er zijn vooralsnog geen mensen of instanties veroordeeld voor hun aandeel in het discrimineren van de gedupeerden. De rechtbank oordeelde in juli dat er wel sprake is van een redelijke verdenking. Maar omdat de Belastingdienst immuniteit heeft, is vervolging niet mogelijk.
Wel doet de Tweede Kamer tot eind 2023 onderzoek naar de rol van de politiek. Getuigen en deskundigen die daarin liegen, riskeren een gevangenisstraf wegens meineed. Bovendien hebben gedupeerden van het toeslagenschandaal aangifte gedaan tegen betrokken ambtenaren.
Hierom hebben we een Algemene wet gelijke behandeling
De AWGB beschermt burgers tegen discriminatie op grond van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat.
Ook (seksuele) intimidatie, arbeidsdiscriminatie en onderscheid bij de toegang tot goederen en diensten zijn volgens de wet verboden.
Er gelden ook uitzonderingen op de wet, bijvoorbeeld voor politieke of godsdienstige organisaties.
Ook geldt de wet uit 1994 niet wanneer wordt geprobeerd om achtergestelde groepen gelijke kansen te bieden, zoals bij een vrouwenquotum.
Baldewsingh wil de wet ook in Caribisch Nederland
De AWGB geldt niet in het Caribisch deel van Nederland. Als het aan Baldewsingh ligt, komt daar nog dit jaar verandering in.
Het minimumloon op Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en de drie openbare lichamen Bonaire, Sint-Eustatius en Saba kan dan op gelijke hoogte komen met dat in Nederland. Hetzelfde gaat dan gelden voor de mogelijkheid voor partners van gelijk geslacht om een kind te adopteren.
Inwoners van het Caribisch deel van Nederland hebben nu minder rechten rond gezondheidszorg, zwangerschapsverlof en maatschappelijke ondersteuning. Baldewsingh belooft voor het gelijktrekken van hun rechten nog dit jaar contact te zoeken met de daarover beslissende ministeries en overheidsinstellingen.
Dit was het derde van vier gesprekken die NU.nl voert met Rabin Baldewsingh tijdens zijn eerste jaar als Nederlands eerste Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme. Het eerste gesprek lees je hier. Het tweede hier.
