Justitie heeft vrijdag tegen acht boeren een werkstraf van 120 uur en een voorwaardelijke celstraf van twee maanden geëist voor de rellen bij het huis van stikstofminister Christianne van der Wal. In totaal stonden vrijdag tien boeren terecht voor het uit de hand gelopen protest op 28 juni.

Twee andere boeren hoorden een voorwaardelijke celstraf van een week en een werkstraf van veertig uur tegen zich eisen.

"Er is op geen enkele wijze getracht om deze 'actie' op een verantwoorde manier te laten plaatsvinden", zei de officier van justitie in de rechtszaal in Zutphen. "Het doel was het ondermijnen van de openbare orde om zo dicht mogelijk bij de woning van de minister te komen."

De politie kon die avond niet op tegen een overmacht van tientallen boeren met trekkers. Na 22.30 uur liep het uit de hand, erkenden ook de verdachten.

'Toen de hakselaar begon te blazen, ging de knop om'

Een van die verdachten is een veertigjarige man uit Holten. "Toen de hakselaar begon te blazen, ging de knop om", zei hij over het moment dat stro over de hoofden van agenten werd uitgeblazen. "Die luchthoorn maakte veel los", vulde een 47-jarige verdachte uit dezelfde plaats aan.

Alle boeren zeiden tegen de politierechter dat vooraf niet bekend was dat de stoet van mogelijk tachtig trekkers naar het huis van de minister in Hierden zou gaan. Via een WhatsApp-groep werd opgeroepen om elkaar om 19.30 uur bij een begraafplaats in Bathmen te treffen. Daar zette een stoet van uiteindelijk circa 150 boeren zich in beweging om tegen 22.30 uur in de straat van de minister te arriveren, bleek op de rechtszitting.

'Agenten renden voor hun leven'

De politie kon de stoet niet tegenhouden, waarna drie trekkers langs de blokkade reden en mest dumpten bij haar woning. Twee agenten, die onder het hooi van de hakselaar zaten, keken in de koplampen van een shovel en zagen die recht op zich afkomen, zei de officier van justitie. "Ze renden voor hun leven."

De verdachten uit onder meer Holten, Nieuw Heeten, Bathmen en Eibergen hadden het gevoel dat hen nu wordt verweten wat een groep van 150 man gedaan heeft.

De actie die avond was spontaan, maar volgens de officier van justitie ontstond een ongecontroleerde en onveilige situatie. "Je zoekt een ambtsdrager niet op deze manier op", zei ze. Een twintigjarige verdachte uit Eibergen gaf de officier daarin gelijk. Volgens een 27-jarige verdachte was het niet de bedoeling om de minister angst aan te jagen. "We wilden ons gewoon laten horen", zei hij.

"De overheid heeft het idee dat een goed geoliede machine achter deze protesten zit", zei advocaat Maurice Stassen namens de verdachten. "Maar dat is geenszins het geval."