Het Jeugdeducatiefonds gaf begin deze zomer zo'n 700.000 euro meer uit dan vorig jaar om basisschoolkinderen te helpen. Niet aan boeken of bijles, maar aan basisbehoeften als voldoende eten en drinken.

Door de kostencrisis hebben meer ouders daar soms simpelweg geen geld voor. "De ontwikkeling van deze kinderen staat onder druk", zegt Hans Spekman van het Jeugdeducatiefonds tegen NU.nl.

Spekman maakt zich "hele grote zorgen" over de ontwikkeling van kinderen met ouders in financiële nood. In plaats van kinderen te ondersteunen met boeken, bijles en lesapparatuur, is het fonds nu veel geld kwijt aan basisbehoeften om kinderen normaal naar school te kunnen laten gaan.

Volgens Rogier Kievit, hoogleraar ontwikkelingsneurowetenschap aan het Radboudumc, leidt de kostencrisis tot stress bij ouders. "En hoe meer stress er thuis is, hoe minder aandacht er is voor de ontwikkeling van het kind."

Volgens Spekman is het een acuut probleem: "Een op de vier kinderen krijgt geen tot onvoldoende ontbijt." Hij haalt voorbeelden aan van kinderen die geen normaal bed hebben om in te slapen of kinderen die nog niet zindelijk zijn, maar het wel zonder luiers moeten zien te redden.

De basisbehoeften zijn natuurlijk het belangrijkst, want zonder eten kan een kind niet functioneren. "Maar het fonds is er om bij te dragen aan de gehele ontwikkeling van een kind en dat kunnen we nu niet", legt Spekman uit.

Kieviet noemt de zorgen bij het Jeugdeducatiefonds meer dan terecht. "De crisis is een risicofactor voor een achterstand van de ontwikkeling van een kind", zegt de hoogleraar.

Eerste signalen waren er al voor de zomer

Het fonds zag al voor de zomer een verschuiving. Steeds meer scholen meldden zich aan. 445 basisscholen zijn nu bij het Jeugdeducatiefonds aangesloten, maar in Nederland komen tot wel 1.800 scholen ervoor in aanmerking.

Een aangesloten school mag 10.000 euro aanvragen om te besteden aan bijvoorbeeld extra vervoer, boeken of bijles. Maar daar is nu bijna geen geld meer voor, doordat het Jeugdeducatiefonds nu vooral aanvragen voor basisbehoeften krijgt. En dat vindt het fonds een zorgwekkende ontwikkeling. "Het is belangrijk dat we breed inzetten op de ontwikkeling van deze kinderen. Een kind heeft meer nodig dan enkel eten en een bed."

Verschillen tussen kinderen worden groter

Het Jeugdeducatiefonds werkt volgens Spekman op dit moment boven zijn kunnen. "We hadden dit jaar een budget van 5,5 miljoen euro, daar zijn we dus zo'n 700.000 euro overheen gegaan." Een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij, oorspronkelijk bedoeld voor 2024, kon naar voren worden gehaald om de eindjes aan elkaar te knopen. "Anders hadden we het niet gered", zegt hij.

Over de nieuwe maatregelen van de overheid is het fonds gematigd positief: "We zijn blij met het prijsplafond en het minimumloon, maar er moet écht meer gebeuren."

De Tweede Kamer werkt momenteel aan extra financiële steun voor scholen in kwetsbare wijken. Zo werd tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen een voorstel aangenomen om 100 miljoen euro vrij te maken. Daarmee zouden die scholen gratis lunch kunnen aanbieden.

Het geld voor de gratis lunch moet volgens de partijen binnen de begroting van het ministerie van Onderwijs worden gevonden. Premier Mark Rutte heeft gezegd dat het kabinet met het voorstel "aan de slag" gaat.