Om bij het begin te beginnen: onze asielketen werkt als het ware met drie groepen asielzoekers:

• Spoor 1: Mensen die onder de Dublinverordening vallen (komen we hieronder op terug)
• Spoor 2: Mensen uit veilige landen
• Spoor 3: Alle overige asielaanvragen, waarbij het asielverhaal moet worden onderzocht.

Mensen uit veilige landen zijn de kleinste groep asielaanvragers. "Vorig jaar kwam slechts 4 procent van alle asielaanvragen uit deze groep", legt woordvoerder Mijke Bol van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) uit. Het kost IND gemiddeld zeven weken om asielprocedures van deze mensen te sluiten: liefst 98 procent van de aanvragen worden afgewezen.

Data vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigen dit verhaal. Zo was in mei van dit jaar 6 procent van alle aanvragen afkomstig van mensen uit veilige landen. Het gaat dan vooral om mensen uit Marokko en Tunesië.

Na afwijzing moet de vreemdeling Nederland onmiddellijk verlaten. Ook krijgt deze persoon een inreisverbod van twee jaar voor Nederland en de rest van de EU.

De groep asielzoekers die onder de Dublinverordening vallen is iets groter. In het kort betekent dit dat deze mensen eerder in een ander Europees land asiel hebben aangevraagd. Ook kan het zijn dat in een ander land familie woont. In beide gevallen wordt een ander land verantwoordelijk voor de asielaanvraag.

De Dublinverordening voorkomt dat meerdere landen tegelijkertijd aan de asielaanvraag van één persoon werken. Ook kunnen asielzoekers op deze wijze niet achteloos doorreizen naar een 'rijk Europees land', waar zij meer kans denken te maken.

Volgens de IND was vorig jaar 16 procent van alle asielaanvragen afkomstig uit deze groep. 97 procent wordt afgewezen, gemiddeld genomen binnen zo'n drie maanden.

En dan rest veruit de grootste groep: de 'echte' asielzoekers. Hierbij moet de IND nauwkeurig onderzoek verrichten naar het asielverhaal. De geloofwaardigheid van de persoon en het verhaal wordt dan getoetst, ook in gesprekken met de instantie.

Uit deze groep komen de meeste asielaanvragen binnen. En veruit de meeste van die aanvragen komen van mensen die vanuit landen met problemen zijn vertrokken. Zo werden in juli zo'n 4.400 aanvragen ingediend en was bijna de helft afkomstig van Syrische vluchtelingen.

Ook uit Afghanistan, Irak en Iran komen iedere maand tientallen asielzoekers binnen. Het gros van deze asielaanvragen wordt ingewilligd, waardoor dit jaar tot dusver één op de vijf asielzoekers de deur wordt gewezen. "De kern van ons werk is het beoordelen van de geloofwaardigheid van het asielverhaal van een asielzoeker", legt Bol uit.

Het verifiëren van een verhaal kost wel veel tijd. Zo heeft de IND wettelijk zo'n zes maanden om de asielaanvraag te beoordelen. En dát is wat momenteel niet lukt, erkent ook Bol. "Veel aanvragen gaan buiten die termijn. Er komen meer mensen naar Nederland dan waar wij als organisatie op ingericht zijn."

Verbetering: Aanvankelijk stond in dit vermeld dat één op de acht asielzoekers moet terugkeren. Dat was gebaseerd op oude informatie en moet één op de vijf asielzoekers zijn. De informatie is aangepast.