VluchtelingenWerk spant een kort geding aan tegen het Rijk en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De organisatie zegt woensdag dat ze zo een oplossing voor de opvangcrisis wil afdwingen. De zitting is op 15 september bij de rechtbank in Den Haag.

De organisatie eist dat de opvang voor alle asielzoekers uiterlijk op 1 oktober weer aan de wettelijke minimumeisen voldoet. Dat betekent concreet dat er toegang moet zijn tot drinkwater, douches, toiletten, gezondheidszorg, onderwijs en speelvoorzieningen voor kinderen.

Verder moeten er "genoeg adequate maaltijden" zijn en moet er "enige mate van privacy zijn, door een afgesloten slaapkamer voor gezinnen of groepen van maximaal zes personen". Ook zouden zwangere vrouwen en ernstig zieke asielzoekers niet in tenten en gymzalen terecht mogen komen.

De opvangcrisis is door het Rijk zelf veroorzaakt, zo beargumenteert VluchtelingenWerk in de dagvaarding. "Het aantal asielverzoeken was de afgelopen jaren juist relatief klein en stabiel. Door bezuinigingen op de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het sluiten van azc's verkeert het asielsysteem al jaren in een permanente staat van crisis."

Al maanden gesprekken met Tubbergen

Volgens de vluchtelingenorganisatie zijn er genoeg locaties om de huidige aantallen asielzoekers op te kunnen vangen, maar weigeren veel gemeenten hieraan mee te werken. Daarnaast zou er sprake zijn van ongelijke behandeling van vluchtelingen uit Oekraïne en vluchtelingen uit landen als Syrië, Afghanistan en Jemen. Het College voor de Rechten van de Mens noemde dat eind juli discriminatie.

De gemeente Tubbergen liet woensdag weten boos te zijn over het besluit van het kabinet om een hotel in de Overijsselse gemeente op te kopen en er een asielopvang van te maken. Volgens staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) werden al maanden gesprekken gevoerd met Tubbergen over de opvang van asielzoekers. Doordat de gemeente maar 'nee' bleef zeggen, moest hij naar eigen zeggen wel een dwangmaatregel inzetten.

De gemeente Doetinchem opent op 28 augustus een crisisnoodopvang voor 225 personen. Daar kunnen vluchtelingen de komende maanden terecht, meldt de gemeente.

VluchtelingenWerk kondigde in juli ultimatum aan

Begin juli kondigde VluchtelingenWerk al aan dat het naar de rechter zou stappen als de opvang voor asielzoekers niet snel zou verbeteren. Er is een structureel tekort aan opvangplekken voor asielzoekers in Nederland, waardoor duizenden asielzoekers volgens VluchtelingenWerk al maanden in (crisis)noodopvanglocaties verblijven.

De opvang is onder de "humanitaire ondergrens" gezakt, zegt voorzitter Frank Candel. "Daarom stappen we met pijn in het hart naar de rechter. Dit doen we ook voor alle medewerkers in de asielketen voor wie de situatie onwerkbaar is geworden."

Het ministerie van Justitie en Veiligheid zei eerder al dat het begrijpt dat VluchtelingenWerk naar de rechter stapt. Het COA was het ermee eens dat er snel goede en humane opvanglocaties moeten komen.