Alle 25 veiligheidsregio's moeten ieder nog eens 225 extra crisisnoodopvangplekken regelen om te voorkomen dat er mensen op straat moeten slapen, zegt staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel). De ruim 5.600 plekken komen boven op de eerder afgesproken 5.500 crisisplekken.

Daarnaast moeten de niet-gebruikte opvangplekken voor Oekraïners de komende tijd worden benut voor de noodopvang van asielzoekers. Dit extra hulpverzoek heeft Van der Burg bij de burgemeesters van het Veiligheidsberaad neergelegd.

Het kabinet beseft dat het hiermee veel vraagt van de regio's. Maar de extra inzet is nodig om te voorkomen dat er mensen op straat slapen, heeft Van der Burg de burgemeesters op het hart gedrukt. De situatie in Ter Apel is volgens de staatssecretaris onhoudbaar.

Andere kortetermijnmaatregelen om de druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten, werken niet goed. Er zijn twee cruiseschepen besteld waarop asielzoekers opgevangen kunnen worden. Maar geschikte locaties zijn nog steeds niet gevonden, laat een woordvoerder van de staatssecretaris weten.

Het plan is nog steeds om een cruiseschip in een haven in Velsen te laten aanmeren, maar er wordt nog onderzoek gedaan op welke manier dat veilig kan. Met diverse andere gemeenten worden gesprekken gevoerd over een locatie voor het tweede schip.

Versneld doorplaatsen naar reguliere woning loopt niet

De eveneens gemaakte afspraak om versneld 7.500 statushouders vanuit asielzoekerscentra (azc) uit te plaatsen naar een reguliere woning "loopt totaal niet", zegt de woordvoerder.

Die versnelde uitplaatsing is nodig om de doorstroom van Ter Apel naar asielzoekerscentra op gang te brengen. Zo'n vijftienduizend statushouders verblijven nu op een azc, terwijl ze recht hebben op woonruimte.

Die versnelde uithuisplaatsing "gebeurt eigenlijk niet", vertelt de woordvoerder. "Gemeenten willen wel en doen hun best", zegt ze. Maar onder meer de krapte op de woningmarkt, de wachtlijsten voor andere spoedzoekers en de stikstofproblematiek waardoor amper huizen gebouwd kunnen worden, spelen de overheid parten.

Kabinet werkt aan verplichte opvang door gemeenten

De veiligheidsregio's hebben maandag nogmaals bij Van der Burg aangedrongen op een structurele oplossing die van het kabinet moet komen. Daar wordt volgens de woordvoerder hard aan gewerkt, zoals aan een wettelijke verplichting voor gemeenten om asielzoekers op te vangen.

Hier ligt geen wet voor klaar. Een bijkomend probleem is dat met zo'n wet het lokaal gezag als het ware wordt omzeild, tekent zij daarbij aan. Mede daarom is zo'n wet niet van de ene op de andere dag geregeld.

Het kabinet pakt daarnaast de overlast en de instroom van kansarme asielzoekers aan. Ook moet het kabinet ervoor zorgen dat mensen die hier niks te zoeken hebben zo snel mogelijk vertrekken, heeft de staatssecretaris aan het Veiligheidsberaad laten weten.

"We willen het liefst vandaag of morgen met een structurele oplossing komen", zegt de woordvoerder. Ze durft zich niet te wagen aan harde data waarop concrete maatregelen kunnen worden ingevoerd.