De afgelopen jaren zitten er steeds meer ziekmakende blauwalgen in open zwemwater. Dat blijkt uit data van de Unie van Waterschappen. De vereniging van de 21 waterschappen in Nederland spreekt tegenover NU.nl van een zorgwekkende trend. Ook deze zomer duikt blauwalg steeds meer op in plassen en meren nu het al een poos warm en droog is.

Lange periodes van droogte en hitte komen door klimaatverandering de laatste jaren steeds vaker voor. Blauwalgen gedijen goed bij die extremen. Als er veel blauwalgen zijn, kunnen ze gevaarlijk zijn voor mensen en dieren.

Tussen 2013 en 2020 verschenen steeds vaker borden bij zwemplassen met daarop een waarschuwing voor blauwalg. Zwemmen mag dan wel, maar kan slecht zijn voor de gezondheid. Jonge kinderen en ouderen kunnen beter op het droge blijven of een andere zwemplek kiezen.

Ook het aantal negatieve zwemadviezen wegens blauwalg nam de laatste jaren toe. Bij een negatief zwemadvies wordt zwemmen voor iedereen afgeraden. Je kunt door blauwalg een geïrriteerde huid, maagkrampen en diarree krijgen. Je kunt er zelfs door overlijden, al is die kans erg klein.

Een zwemverbod om blauwalg kwam de afgelopen jaren slechts enkele keren per jaar voor. Om hoeveel verboden het gaat, verschilt erg per jaar. Die aantallen zijn zo grillig dat daar nog geen trend in te herkennen valt. Bij een zwemverbod is het risico op ziekte zo groot dat zwemmen absoluut niet mag.

Aantal zwemlocaties met blauwalg

Waterschappen maken zich zorgen

Een toename van blauwalg over de jaren lijkt er hoe dan ook te zijn. Dat zegt een woordvoerder van de Unie van Waterschappen. "Daarover maken wij ons zorgen." De unie houdt wel een slag om de arm. Om officieel te spreken van een stijgende trend is uitgebreider onderzoek nodig. "Duidelijk is in elk geval dat de problemen met blauwalgen niet afnemen", aldus de zegspersoon.

Ook nu duikt blauwalg steeds meer op in open zwemwater. Op dit moment is het waterpeil in de plassen laag. Laag water warmt sneller op en dat is ideaal voor blauwalgen. Als er ook genoeg voedingsstoffen in het water zitten, nemen blauwalgen rap in aantallen toe.

Toch is het niet alleen maar "kommer en kwel", zegt de woordvoerder. Zo hebben de waterschappen de waterkwaliteit juist verbeterd ten opzichte van dertig à veertig jaar geleden. Daardoor kunnen mensen in veel wateren weer veilig zwemmen. Op de kaart van zwemwater.nl hieronder vind je de plekken waar je dat kunt doen.

Zie hier waar je vandaag veilig kunt zwemmen

© ANP/LocalFocus

Dit doen de waterschappen tegen blauwalg

  • Inspecteurs controleren tussen 1 mei en 1 oktober regelmatig de kwaliteit van natuurwater. Dat gebeurt op meer dan negenhonderd plekken. Ze meten niet alleen hoeveel blauwalgen in het water zitten, maar ze kijken ook naar de aanwezigheid van andere bacteriën. 
  • Waterschappen hebben drie manieren om mensen op blauwalg in zwemwater te wijzen. Door middel van: een waarschuwing, een negatief zwemadvies of een zwemverbod.
  • Gewoonlijk proberen ze plekken met veel blauwalg door te spoelen met schoon water. Maar dat kan op dit moment vaak niet omdat al het water nodig is voor dringendere zaken. Blauwalg verdwijnt uiteindelijk vanzelf zodra het minder warm wordt.