Johan Remkes is aangewezen als bemiddelaar die gesprekken met boeren en de politiek moet leiden. De Tweede Kamer had om zo'n bemiddelaar gevraagd vanwege de heftige reactie uit de agrarische sector op de ingrijpende stikstofplannen. Diverse boerenorganisaties zetten vraagtekens bij het nut van een bemiddelaar.

Vanaf 13 juli gaat Remkes aan de slag met voorbereidingen. Het idee is dat de gesprekken tussen het kabinet, medeoverheden, de agrarische sector en andere belanghebbenden in de tweede helft van augustus beginnen, schrijven landbouwminister Henk Staghouwer en minister voor Natuur en Stikstof Christianne van der Wal in een brief aan de Kamer.

VVD-er Remkes was eind vorig jaar nog informateur in de kabinetsformatie. Remkes heeft een verleden als staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en was ook minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Ook in het stikstofdossier is Remkes geen onbekende. Hij leidde een commissie die twee belangrijke rapporten schreef over de stikstofaanpak. Daarin adviseerde hij onder meer doelen vast te houden (driekwart van de beschermde natuur onder de kritische stikstofgrens en halvering van de stikstofuitstoot) waar een deel van de boeren zich nu tegen verzet.

Het idee om iemand te laten bemiddelen tussen boeren en politiek kwam uit het Kamerdebat afgelopen donderdag over de boerenprotesten. "Zo'n commissie moet met een onafhankelijk voorzitter het gesprek starten en de gemoederen bedaren", zei CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma erover. BBB-leider Caroline van der Plas: "Er moet iemand tussen gaan zitten." Ook premier Rutte was positief.

ChristenUnie-leider Gert-jan Segers sloot zich aan bij het idee, maar waarschuwde ook dat het "geen praatclub" moet worden. "Ik wil weer contact. Dat we met elkaar overleggen." Segers erkende dat de boeren nu te weinig perspectief hebben.

Agractie en Farmers Defence Force ontevreden over benoeming

Bart Kemp van boerenactiegroep Agractie noemt zondag het invliegen van Remkes "onzin". "Hij geniet geen vertrouwen in de sector", aldus Kemp.

Agractie heeft eerder de naam Elbert Dijkgraaf genoemd als iemand die deze rol op zich zou kunnen nemen, zegt Kemp. Maar de organisatie zou nog liever rechtstreeks praten met Van der Wal of premier Mark Rutte.

Agractie stelt dat overleg eigenlijk alleen zin heeft als de inhoud van het voorgenomen stikstofbeleid ter discussie staat. En dat is volgens Kemp nu niet aan de hand. "We hebben geen zin in een theekransje", stelt Kemp. Daarnaast noemt hij het voornemen dat een bemiddelaar in de tweede helft van augustus begint met gesprekken te voeren "rijkelijk laat".

Ook Farmers Defence Force is sceptisch. "Ik snap niet wat het doel is van deze exercitie", schrijft vicevoorzitter Jos Ubels in een reactie.

"Het kabinet maakt blunder op blunder en nu sturen ze een bemiddelaar op pad die eenzijdig het gesprek aan moet gaan zonder aan de doelen te mogen tornen", schrijft Ubels. "Ik vraag me af wat er dan in zo'n gesprek gezegd moet worden."

Hij vraagt zich ook af of boeren bereid zullen zijn om "voor Piet Snot" met Remkes aan tafel te gaan. Ubels: "Ik in elk geval niet."

LTO: 'Niet betrokken geweest in keuze maar open voor gesprek'

Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland is niet betrokken geweest of gekend in de keuze voor Remkes, maar staat wel open voor een gesprek. De organisatie van ondernemers in de agrarische sector stelt dat bij een gesprek cruciaal is dat met de bemiddelaar en het kabinet over de "échte pijnpunten" kan worden gesproken. "Dus over de doelen, het tijdspad en de manier waarop reducties kunnen worden gehaald. Is die ruimte er niet, dan heeft een gesprek simpelweg geen zin."

Verder tekent LTO Nederland nog aan dat in tegenstelling tot een voorstel van oud-minister Veerman en de Kamer, het kabinet het nu heeft over een gespreksleider. "Wij gaan conform Kamerdebat en eigen wens uit van een bemiddelaar en bijbehorende opdracht."