De politie vermoedt dat een organisatie verantwoordelijk is voor de recente uit de hand gelopen boerenacties. De acties worden op hoog organisatorisch niveau besproken, zegt nationaal commandant van de politie Willem Woelders in gesprek met NU.nl. Het is niet duidelijk om welke organisatie het gaat.

De Volkskrant meldt dat er onder meer leden van de actiegroep Voll Gass betrokken waren bij de acties.

Eerder deze week liet Agractie weten niets te maken te hebben met de recente onrust. Ook de Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO, de grootste boerenorganisatie van Nederland) nam afstand van de wilde boerenacties.

Sinds maandag zijn al twintig relschoppers gearresteerd en enkele honderden boetes uitgedeeld, blijkt uit cijfers van de politie.

"Als je naar de acties kijkt, dan kan je alleen maar concluderen dat het onderling is afgesproken. Dit gebeurt niet zomaar", aldus Woelders. Maar het is voor de politie moeilijk om dat te bewijzen, beaamt hij. "Het probleem is dat je heel weinig informatie daarover naar buiten krijgt."

Woelders wijst onder meer op de incidenten bij het huis van stikstofminister Christianne van der Wal en de plannen van de boeren om gearresteerde boeren in Apeldoorn uit de cel te halen. Volgens hem zijn de acties sinds maandag omgeslagen in radicalisering.

"Het is zorgelijk dat betogers over grenzen heen gaan met bedreigingen en openlijke geweldpleging", aldus Woelders. Hij zegt dat onder meer particuliere afsleepbedrijven bedreigd zijn door boeren nadat hun trekker in beslag werd genomen.

Boeren breken door politieblokkade bij huis stikstofminister
50
Boeren breken door politieblokkade bij huis stikstofminister

Gezin stikstofminister liep nooit rechtstreeks gevaar

Vooral het incident bij het huis van minister Van der Wal riep vraagtekens op. Agenten konden daar naar eigen zeggen niet ingrijpen omdat het voor hen te onveilig was. Toch meldde de politie dat de situatie "beheersbaar" was.

Volgens Woelders komt dat doordat de agressie van de boeren alleen op agenten gericht was. "Het beeld ter plaatse was dat de agressie niet zou overslaan op andere partijen. Anders was er ingegrepen. Het gezin van de stikstofminister was nooit rechtstreeks in gevaar, maar dat wil niet zeggen dat het niet buitengewoon intimiderend voor hen was", legt Woelders uit.

Op de avond van het incident werden geen relschoppers gearresteerd, mede door de aanwezige dreiging. De eerste verdachten zijn woensdagochtend ingerekend.

Woelders verwacht dat de komende tijd nog meer verdachten worden gearresteerd dan de twintig die al zijn ingerekend. Zo heeft de politie na het incident bij het huis van Van der Wal de opsporing van verdachten fors geïntensiveerd. Vrijdagochtend werden voor het eerst beelden vrijgegeven van mensen waar het korps naar op zoek is.

Politie gaat beelden rellende boeren delen: 'Grenzeloos gedrag'
80
Politie gaat beelden rellende boeren delen: 'Grenzeloos gedrag'

Snelwegblokkades 'zeer ingewikkeld' om op te lossen

De snelwegblokkades zijn een andere doorn in het oog van het korps. Volgens Woelders is het "heel ingewikkeld" om die acties (snel) tot een goed einde te brengen. Hij beaamt dat er middelen zijn om trekkers van de weg te trekken, maar die zijn er niet in groten getale.

Dat terwijl vaak meerdere snelwegen tegelijk worden geblokkeerd met veel trekkers, en het sowieso tijd kost om de situatie te beoordelen.

Zo zijn er altijd variabelen, vervolgt Woelders. "Bij een recente snelwegblokkade stond een bus met ouderen urenlang in de zon. Dan kan het productiever zijn om met de boeren in gesprek te gaan om snel een doorbraak te forceren."

Politie hoopt op snelle gesprekken tussen kabinet en boeren

De politie realiseert zich volgens Woelders dat er veel emotie loskomt bij de protesten. Ook begrijpen agenten volgens hem dat boeren hun verhaal breed kwijt wilden. Dat heeft meegewogen bij de beslissing om boeren de ruimte te geven.

De politiecommandant hoopt dat het kabinet en de boeren met elkaar in gesprek gaan. "Dat werkt ook de-escalerend. Dit is een maatschappelijk probleem. Wij moeten onze rol hierin uitvoeren, maar als de protesten lang aanhouden, komen reguliere werkzaamheden in het geding."