Het aantal megastallen in Nederland is in de afgelopen vijf jaar toegenomen, blijkt woensdag uit cijfers van onderzoeksinstituut Wageningen Environmental Research (WENR). In 2021 telde ons land 999 megastallen, bijna een kwart meer dan de 801 stallen in 2017. De WENR voerde het onderzoek uit in opdracht van dierenwelzijnsorganisatie Wakker Dier.

Een megastal is groter dan 1,5 hectare. In de meeste megastallen (514) zitten melkkoeien. In 233 van de stallen zitten moedervarkens, in 84 melkgeiten en in 74 legkippen.

Vooral boeren met zeugen breidden in de afgelopen vier jaar de stal uit. Bijna de helft van die varkens leeft nu in een megastal.

Noord-Brabant is met 282 de provincie met de meeste megastallen. Zeeland heeft de minste; daar zijn 14 van dat soort stallen te vinden.

Directeur Anne Hilhorst van Wakker Dier zegt zich zorgen te maken om de stijging van het aantal megastallen. "De schaalvergroting en intensivering van de veehouderij zet alsmaar door. Het wordt echt tijd om paal en perk te stellen", aldus Hilhorst.

Megastallen verhogen de risico's bij brand of ziektes, stelt Wakker Dier. "Bovendien dragen megastallen bij aan de neerwaartse spiraal van minder boeren en minder aandacht voor individuele dieren." Het totale aantal landbouwbedrijven en het aantal dieren neemt af.

Aantal megastallen groeit in Nederland

Bron: LocalFocus

'Nieuwe grote stallen voldoen aan strenge regels'

Jaap van Os, onderzoeker landbouw en milieu bij WENR, ziet dat de laatste jaren meerdere kleinere boerenbedrijven zijn gestopt. "De productierechten worden dan overgenomen door grotere bedrijven. Die boeren kunnen met een megastal efficiënter werken en hebben voordelen bij het vervoer en in de productie." Met de hogere omzet moeten vaak milieu- en klimaatmaatregelen betaald worden, vertelt Van Os.

Wakker Dier ziet dat voor de megastallen soja en ander veevoer wordt geïmporteerd uit de hele wereld. "Het vlees, de zuivel en de eieren worden grotendeels geëxporteerd. Maar de mest blijft hier en zorgt onder andere voor te veel stikstof in onze omgeving", stelt de organisatie.

Dat beeld nuanceert Van Os: "Door megastallen wordt inderdaad op één plek meer uitgestoten. Maar die grote stallen zijn vaak onlangs neergezet en voldoen daardoor aan de recentste, strengere regels van emissiearme stallen."

Van Os stelt dat het prioriteit is om emissiearme stallen verder te ontwikkelen. "Bijvoorbeeld als mest en urine apart worden opgevangen en buiten de stal worden opgeslagen." Wakker Dier hoopt dat megastallen verboden worden vanwege de risico's die ze meebrengen voor dieren bij brand of ziekte.