Zomerse dagen met temperaturen hoger dan 25 graden zijn weer aangebroken. Misschien heb je gemerkt dat het dan ook meer onweert. NU.nl zocht uit waarom het vaker onweert als het warmer wordt.

Onweer ontstaat door de wrijving tussen warme opstijgende lucht met dalende koude lucht. Koude lucht stijgt niet op, dus zijn er op de grond hoge temperaturen nodig om onweer te veroorzaken, zegt een woordvoerder van Weerplaza tegen NU.nl.

Op warme zomerdagen is de temperatuur aan de grond hoger. Deze warme lucht bevat veel waterdamp en stijgt op. Deze lucht stroomt dan langs koude lucht met een snelheid tot 100 kilometer per uur. "Juist bij warm weer zijn er sterke stijgende en dalende bewegingen", legt klimaatexpert Peter Siegmund van het KNMI uit. "De lucht die aan het aardoppervlak door de zon wordt opgewarmd zet uit, wordt lichter dan de omgevende lucht, en stijgt op."

Deze warme lucht koelt dan langzaam af en bij een bepaalde temperatuur, die afhankelijk is van de soort lucht, condenseert de waterdamp en dan ontstaan er wolken. Als die wolken gaan groeien, vinden er meer bewegingen in de wolk plaats en is er meer kans op onweer, legt de woordvoerder van Weerplaza uit.

Bijzondere donderwolken bij onweer in Duitsland. Ze worden ook wel een supercell genoemd. Het gaat om de meest extreme vorm van onweer die bestaat, waarbij onder meer kans is op tornadovorming.

Bijzondere donderwolken bij onweer in Duitsland. Ze worden ook wel een supercell genoemd. Het gaat om de meest extreme vorm van onweer die bestaat, waarbij onder meer kans is op tornadovorming.
Bijzondere donderwolken bij onweer in Duitsland. Ze worden ook wel een supercell genoemd. Het gaat om de meest extreme vorm van onweer die bestaat, waarbij onder meer kans is op tornadovorming.
Foto: Getty Images

Wat is onweer ook alweer precies?

In onweerswolken bevinden zich elektrisch geladen deeltjes. Door heftige bewegingen in de wolk ontstaat er een elektrische lading, waarbij de balans tussen positief en negatief geladen deeltjes is verstoord. Als die verstoring te groot wordt, moet er een zogenoemde ontlading plaatsvinden.

De meeste ontladingen vinden in de wolk zelf plaats. Maar soms is het spanningsverschil tussen de wolk en het aardoppervlak te groot en dan slaat de bliksem in. "Bij een ontlading zoeken de deeltjes elkaar op via de weg van de minste weerstand. Dat is de bliksemschicht die wij zien. Het is de vonk die zorgt dat het spanningsverschil wordt opgeheven. Als de bliksemschicht flikkert, vinden er meerdere ontladingen achter elkaar via dezelfde weg plaats", zegt de woordvoerder van Weerplaza.

De bliksemschicht bevat een enorme hoeveelheid energie waarbij heel veel warmte vrijkomt. De binnenkant van de bliksemstraal kan volgens Weerplaza wel 33.000 graden zijn. Ter vergelijking: de oppervlakte van de zon is ongeveer 5.500 graden. De hitte zorgt ervoor dat de lucht rondom de bliksemschicht uitzet waardoor een schokgolf ontstaat in de lucht. En dat horen wij als de donder.

De snelheid van het licht is vele malen hoger dan die van het geluid. Om in te schatten hoe ver het onweer van je vandaan is, kun je het aantal seconden tellen van de bliksemschicht tot de donder. Elke 3 seconden is ongeveer 1 kilometer.

Bliksemschichten boven Apeldoorn.

Bliksemschichten boven Apeldoorn.
Bliksemschichten boven Apeldoorn.
Foto: Getty Images

Klimaatverandering veroorzaakt meer onweer

Klimaatverandering veroorzaakt een algehele temperatuurstijging over de hele wereld. Door de opwarming van het klimaat wordt de lucht warmer. Warme lucht kan meer waterdamp bevatten, zo'n 7 procent meer per graad. Als er meer waterdamp is in de atmosfeer, kunnen er meer extreme weersituaties ontstaan, zoals hagelbuien, wateroverlast door extreme regenval en meer onweer.

"Met elke graad die de temperatuur op aarde stijgt, neemt het aantal blikseminslagen bij onweer met 10 tot 15 procent toe", zegt Peter Siegmund van het KNMI.

Het onweert vaker 's middags of 's avonds. "Dat komt doordat de lucht gedurende de dag vaak opwarmt en het 's ochtends nog niet warm genoeg is om onweer te veroorzaken", zegt de woordvoerder van Weerplaza. Als het 's nachts onweert komt dat vaak doordat onweersbuien overwaaien uit buurlanden als België en Frankrijk.

Zware regenval zorgt voor wateroverlast in Noord-Brabant
42
Zware regenval zorgt voor wateroverlast in Noord-Brabant