Het Gelderse dorp Stroe was woensdag het toneel van een massaal boerenprotest. Vanuit het hele land waren duizenden boeren op tractors afgereisd voor de manifestatie tegen stikstof. Op het podium keerde de ene na de andere spreker zich tegen het beleid van minister Christianne van der Wal voor Natuur en Stikstof.

Op de eerste rij bij het podium staat een moeder met haar kinderen. Op haar T-shirt staat het woord 'cowgirl', in haar hand heeft ze een bordje met de tekst 'Dit is de aftrap van de boerenopstand, we zetten dit kabinet aan de kant'. Die slogan vatte de strijdlustige stemming op het podium en onder de duizenden aanwezigen goed samen.

De dag begon met waarschuwingen van Rijkswaterstaat aan weggebruikers om de auto te laten staan. Al vroeg stonden er lange files. De afritten naar Stroe bij de A1 waren afgesloten, later was de weg zelfs dicht tussen Amersfoort en Apeldoorn.

Vanuit het hele land waren agrariërs afgereisd naar het kolossale weiland van veeboer Gert-Jan Brouwer, waar normaal zijn 120 koeien grazen. De hele dag hing er een festivalsfeer, met lange rijen voor het verkooppunt voor muntjes, bij de verkoop van patat en de mobiele toiletten. Een veevoederbedrijf deelde gratis schepijs uit.

Op deze plekken in Nederland is stikstof het grootste probleem
100
Op deze plekken in Nederland is stikstof het grootste probleem

Voorstander stikstofbeleid niet welkom

Op het podium volgde de ene spreker de andere op. Wat opviel was dat niet een van de aanwezige partijen met een alternatief voor het huidige kabinetsbeleid kwam. Vrijwel alle sprekers stelden dat het stikstofprobleem kon worden opgelost met innovatieve oplossingen.

"De streep is getrokken. De grens is bereikt. Nederland is in oorlog met de Boerenrepubliek. Onze eigendommen worden ontnomen", zei Bart Kemp van Agractie.

Ook opvallend was de aanwezigheid van Sjaak van der Tak, de voorman van Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO) Nederland, de organisatie die van oudsher de gesprekspartner van de overheid is namens de agrarische sector. In oktober 2019 toen voor de eerste keer tegen het stikstofbeleid werd geprotesteerd deed LTO niet mee, nu hadden ze de handen ineengeslagen met de radicalere Farmers Defence Force (FDF).

Tussen de twee organisaties zit nog maar weinig verschil. Ook oud-burgemeester en oud-wethouder Van der Tak keert zich tegen het kabinet, waarvan zijn partij CDA deel uitmaakt. "Het dictaat van de minister moet van tafel", riep Van der Tak het publiek toe. "Handen af van ons platteland!"

Duizenden boeren waren afgekomen op de boerenprotestdag in Stroe.

Duizenden boeren waren afgekomen op de boerenprotestdag in Stroe.
Duizenden boeren waren afgekomen op de boerenprotestdag in Stroe.
Foto: ANP

Kamerleden D66 en VVD om veiligheidsreden afwezig

Op het podium was de rechtse oppositie, van PVV tot Forum voor Democratie, aanwezig. "Het stikstofbeleid is totale waanzin", zei Caroline van der Plas van de Boeren Burger Beweging. Volgens Van der Plas zal BBB tijdens de Provinciale Statenverkiezingen in iedere provincie meedoen om het beleid aan te vechten. "Tot we een ons wegen."

D66-Kamerlid en landbouwwoordvoerder Tjeerd de Groot en VVD-Kamerlid Thom van Campen waren er niet. De Groot liet via Twitter weten dat de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid hem een negatief advies had gegeven om de bijeenkomst bij te wonen, omdat iemand "met een andere mening niet welkom is". Hij was aanvankelijk wel uitgenodigd.

CDA-Kamerlid Derk Boswijk was wel op het terrein aanwezig, maar sprak niet op het podium.

'Schande, grote schande'

Henk Bleker, in 2010 staatssecretaris in het eerste kabinet van premier Mark Rutte, nu voorman van de melkveehouders, sprak van "schande, grote schande" en van een "kaalslag" als de stikstofplannen van het kabinet doorgaan.

FDF-voorman Mark van den Oever betrad als een na laatste het podium. Hij riep de demonstranten op de macht terug te pakken van Den Haag. "Er moet een nieuwe wind gaan waaien. We hebben boeren nodig op bestuurszetels."

Om 15.45 uur was de bijeenkomst afgelopen en begon de massale uittocht van demonstranten en tractors. Dat zorgde voor grote chaos op meerdere snelwegen. Bij een ernstig ongeval tussen een tractor en een vrachtwagen op de A12 bij Ede raakten drie inzittenden van het landbouwvoertuig gewond.