Overheid zorgt volgens inspecties niet goed genoeg voor kinderen in asielopvang
In een brandbrief schrijven de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd dat de overheid niet goed genoeg zorgt voor kinderen en jongeren in de asielopvang. Zij krijgen daardoor te maken met stress, geweld, gezondheidsklachten en hebben slechte toegang tot zorg en onderwijs.
De inspecties roepen staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) op om in te grijpen. VluchtelingenWerk Nederland sluit zich daarbij aan. "Als kinderen al geen trauma hebben opgelopen in het land dat zij ontvlucht zijn of op de reis hiernaartoe, is de kans aanzienlijk dat zij die hier in de (nood)opvang opdoen", zegt een woordvoerder van VluchtelingenWerk.
De asielopvang is al langere tijd overvol en door de grote drukte kunnen medewerkers minder goede opvang en begeleiding bieden dan eigenlijk zou moeten. Ondanks waarschuwingen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) twee maanden geleden, is er weinig verbeterd. De asielopvang verkeert "in een staat van crisis", staat in de brandbrief.
Vrijdag meldde het kabinet dat er een crisisaanpak voor de vastgelopen asielopvang komt. Ook zei staatssecretaris Van der Burg dat de veiligheidsregio's voor de komende dagen zo'n driehonderd extra opvangplekken hebben toegezegd. Maar de inspecties betwijfelen of de extra maatregelen gaan helpen.
Er zitten ruim 10.000 minderjarigen in de asielopvang, van wie 1.450 zonder ouders of begeleiders. Veel van hen hebben al meer dan veertien weken een verblijfsstatus en hadden dus al lang in een normale woning moeten wonen.
Stress, geweld en gezondheidsklachten
In de centrale opvanglocatie in Ter Apel zitten minderjarigen volgens de inspectie vaak "weken en soms maanden langer" dan de drie tot tien dagen die daar eigenlijk voor staan.
Toen de inspectie ging kijken in Ter Apel, zaten daar 170 minderjarigen zonder ouders of begeleiders. Dat is drie keer zoveel als de bedoeling is. Het resultaat: hun kamers worden vies, ze eten vaak niet samen, ze worden beroofd en er ontstaan onveilige situatie doordat groepjes kinderen en jongeren ruzie met elkaar maken.
Ook komt het vaak voor dat kinderen te lang in de nachtopvang moeten slapen. Die sluit om 6.00 uur, waardoor ze vroeg moeten opstaan.
"We zien dagelijks kinderen die niet meer willen eten en zelfs verschijnselen van ondervoeding hebben. Ook vallen kinderen regelmatig in slaap tijdens de les vanwege vermoeidheidsklachten", zegt de woordvoerder van VluchtelingenWerk.
De inspecties begrijpen niet dat voorzieningen voor Oekraïners beter geregeld lijken te zijn. Ze wijzen erop dat discriminatie volgens het Kinderrechtenverdrag verboden is.
'Herkenbare maar heftige conclusies'
VluchtelingenWerk noemt de bevindingen van de inspecties "herkenbare maar desalniettemin heftige conclusies". Volgens de organisatie zijn de omstandigheden voor met name kinderen en andere kwetsbare groepen in de asielzoekerscentra en de noodopvanglocaties totaal ongeschikt.
Uit een maandag gepubliceerd onderzoek van onder meer UNICEF Nederland en Save the Children blijkt ook dat de leefomstandigheden van vluchtelingenkinderen in noodopvanglocaties "beneden alle peil" zijn. De organisaties roepen op de kinderen per direct uit de noodopvanglocaties te halen en over te brengen naar kleinere en stabielere opvanglocaties.
"Kinderen raken steeds verder in de knel door de crisis in de asielopvang", zegt Arja Oomkens, coördinator van de werkgroep die het onderzoek uitvoerde. "Dit is onacceptabel. Nu de noodopvanglocaties kinderen niet kunnen bieden wat minimaal nodig is, is onze conclusie dat alle kinderen direct uit de noodopvang moeten worden geplaatst."
