Provincies willen geld uit Den Haag om boeren sneller uit te kunnen kopen
Er zijn miljarden uitgetrokken voor het stikstofbeleid, maar dat geld van het kabinet is nog niet bij de provincies binnengekomen. Daardoor is het niet mogelijk om snel stappen te zetten, zeggen provinciebestuurders tegen NU.nl. "Er zijn boeren die willen stoppen, maar we hebben het geld niet om ze uit te kopen", zegt gedeputeerde Peter Drenth van Gelderland. "We hebben de minister gevraagd hier haast mee te maken."
Wat is er sinds de presentatie van de stikstofplannen gebeurd?
In Brabant zijn gesprekken gevoerd met de zogenoemde 'piekbelasters', veehouderijen die grote hoeveelheden ammoniak uitstoten. Met een aantal van hen was de provincie al tot afspraken gekomen om te stoppen. Alleen: in de tussentijd werden nieuwe regelingen bekendgemaakt, waarna de betreffende ondernemers hun besluit hebben uitgesteld. "Dat duurt allemaal eindeloos en dat baart ons zorgen", zegt gedeputeerde Erik Ronnes van de provincie Brabant.
Verder is het geld voor de zogenaamde tweede tranche "Maatregel Gerichte Aankoop en beëindiging veehouderijen" nog niet beschikbaar omdat de regeling nog niet is opengesteld. Ook de financiering voor innovaties in de agrarische sector worden in Den Haag niet vrijgegeven. "Dat geld staat wel ergens op de bank, maar daar kunnen wij niet bij," aldus Ronnes.
Zijn collega Peter Drenth uit Gelderland zegt: "We hebben elke week boeren die zeggen: dit is het ideale moment om te stoppen. Ze hebben geen opvolger, of zien geen mogelijkheden zich verder te ontwikkelen. En dan moet ik nee verkopen, omdat de financiën niet beschikbaar zijn." De provinciebestuurders hebben minister Van der Wal gevraagd om snel geld vrij te maken. "Ze is er mee aan de slag, we hopen voor de zomer iets te horen", zegt Drenth.
NU.nl sprak op vrijdag met de stikstofgedeputeerden van Gelderland, Overijssel en Brabant, de provincies die de grootste opgave hebben als het gaat om stikstofreducties.
Week vol emoties voor minister en gedeputeerden
Een week na de presentatie van de stikstofplannen kwamen afgelopen donderdag gedeputeerden van de twaalf provincies en minister Christianne van der Wal voor de eerste keer weer bij elkaar. Ze hadden allemaal tumultueuze dagen achter de rug. Van der Wal stond zaterdag op blote voeten bij haar huis boze boeren te woord, op zondag stemde een meerderheid van de aanwezige VVD-leden voor een motie die opriep haar stikstofplannen te wijzigen. De gedeputeerden spraken dagelijks met boze en ongeruste agrariërs.
In de media uitten provinciebestuurders afgelopen week kritiek op de plannen. Gedeputeerde Peter Drenth van Gelderland zei in de Gelderlander dat geen enkele boer gedwongen zal wordYvonne Hofsen te stoppen, terwijl de minister die mogelijkheid niet uitsloot.
Ondanks de soms harde woorden die in de media waren gevallen, verliep de bijeenkomst donderdag op het ministerie in redelijke harmonie, vertelt gedeputeerde Drenth. Volgens hem was de "stemming helemaal niet zo verkeerd". Drenth: "Als er kritiek is op voorstellen, denken mensen altijd meteen dat er bonje is. Er zijn verschillen van inzicht, natuurlijk, maar dat hoort toch zo?"
Provincies willen wel degelijk zorgen voor minder stikstof
Door de berichtgeving in de media lijkt het alsof de provincies de hakken in het zand zetten. In werkelijkheid zien de gedeputeerden alle drie de noodzaak om tot stikstofreducties te komen. "Ik zie de natuur in Gelderland achteruitgaan", zegt Drenth. "Er moet iets gebeuren".
Gedeputeerde Ten Bolscher uit Overijssel mag dan grote woorden gebruiken in de media, tegelijkertijd geeft hij nadrukkelijk aan de opgelegde stikstofreducties niet af te wijzen, Overijssel wil ze alleen op een eigen manier invullen, een "eigen plan waarin de noodzakelijke stikstofreducties worden gerealiseerd, in samenwerking met alle partijen, met perspectief voor onze agrarische ondernemers en op zo'n manier dat het platteland leefbaar blijft".
Ten Bolscher en ook de andere gedeputeerden zijn al twee jaar bezig met voorbereidingen om tot die reducties te komen. "We hebben voor een aantal gebieden, zoals de Peel of de Brabantse Wouw, plannen klaar liggen. Daar is geen tijd te verliezen. We voeren keukentafelgesprekken met boeren over hun toekomstperspectieven, zoals innoveren, extensiveren, overschakelen of stoppen", zegt Ronnes (CDA) van de provincie Noord Brabant.
Binnen een jaar een plan: realistisch of niet?
Minister van der Wal eist van de provincies dat die binnen een jaar, dus uiterlijk 1 juli 2023, met uitgewerkte plannen komen voor stikstofreducties. maar dat vindt gedeputeerde Ten Bolscher erg krap. "Dat is niet realistisch. Zeker niet na de verwarring en onzekerheid die de brieven hebben veroorzaakt. En er komen ook nog plannen voor waterkwaliteit en plannen in verband met de klimaatverandering. Waarom kan dat niet in een keer?"
Collega Ronnes uit Brabant heeft minder problemen met de termijn van een jaar. "Het is een heel korte tijdspanne, maar het is voorbarig om te zeggen dat het niet kan." Dat vindt ook de Gelderse gedeputeerde Drenth: "Het is een strakke planning, maar we moeten het wel gaan doen. Ik ben meer van het glas half vol dan half leeg. Je moet druk op een proces zetten, anders gebeurt er niets."
