Advies aan kabinet: dwing gemeenten asielzoekers op te vangen
Volgens het advies is de opvang van asielzoekers structureel niet goed geregeld. Als er minder mensen opgevangen moeten worden, is daar ook minder geld voor. Maar als er dan een plotselinge toename van asielzoekers is, dan moeten er ook ineens veel extra opvangplekken worden geregeld.
"Het is een crisis die gecreëerd en in stand gehouden wordt door een chronisch gebrek aan voorbereiding en een krampachtig vasthouden aan een financieringssystematiek en een bestuurlijke inrichting die niet werken", zo schrijven de ROB en de ACVZ.
Het Rijk is nu vooral afhankelijk van de welwillendheid van gemeenten als er opvangplekken moeten worden geregeld. Dat moet anders, vinden de adviseurs. Zij denken dat het goed is om de gemeenten te verplichten tot de opvang van asielzoekers die een grote kans hebben om te mogen blijven. Het aantal asielzoekers zou afhankelijk moeten zijn van de grootte van de gemeente.
Gemeenten moeten opvang 'naar eigen inzicht' kunnen regelen
Dat kan alleen slagen als het Rijk daarvoor structureel geld aan de gemeenten geeft. Ook vinden de onderzoekers dat de gemeenten de ruimte moeten krijgen om de opvang naar eigen inzicht te regelen, "bijvoorbeeld in samenhang met andere gemeenten in de regio".
Het zou volgens de adviesorganen goed zijn om de opvang in twee stappen op te delen. Als asielzoekers net aankomen, moet de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) zo snel mogelijk bekijken of mensen kans maken op een asielstatus. Als dat niet zo is, is het Rijk voor ze verantwoordelijk. Als ze wel een goede kans hebben, wordt die verantwoordelijkheid overgedragen aan de gemeente.
Staatssecretaris noemt het advies 'zeer welkom'
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Eric van der Burg noemt het rapport "een zeer welkom advies". Hij benadrukt dat het kabinet zich ook in het coalitieakkoord heeft voorgenomen geen grootschalige opvang te regelen die weer wordt gesloten wanneer het aantal asielzoekers weer afneemt. "Dat is niet alleen een zeer welkom advies, maar ook onderdeel van het beleid", aldus de bewindsman.
Door asielzoekers over alle gemeenten te verdelen, ontstaan ook meer kleine opvanglocaties. "Dat is wel de meest ideale situatie", aldus Van der Burg. Ook gemeenten en asielzoekers zelf zien liever kleine locaties. Maar "het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) geeft wel aan dat het moeilijk is om daar voldoende mensen voor te vinden."
