IND stuurt lhbti-asielzoekers terug op basis van verboden criteria
Asielzoekers die homoseksueel, biseksueel, transgender of intersekse zijn, worden nog steeds teruggestuurd op basis van criteria die niet meer gebruikt mogen worden. Dat blijkt dinsdag uit een rapport van belangenorganisatie COC Nederland. Deze criteria werden in 2018 geschrapt omdat ze stereotyperend zijn. Het ministerie van Justitie en Veiligheid ontvangt het rapport woensdag en wil nog niet reageren.
Sabine Jansen, onderzoeker bij COC, keek twee jaar lang naar veertig dossiers van lhbti-asielzoekers. Ook onderzocht ze een aantal uitspraken van de rechtbank. Daarin ontdekte ze dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) nog steeds stereotyperende criteria gebruikt om te bepalen of een asielzoeker in Nederland mag blijven.
Het gaat bijvoorbeeld om een punt waarin wordt gevraagd naar een "proces van bewustwording en zelfacceptatie". Dat criterium werd vier jaar geleden geschrapt. Uit onderzoek bleek dat veel lhbti-asielzoekers zo'n proces niet hebben doorgemaakt, niet weten wat het is of er moeilijk over kunnen vertellen.
Jansen zag in de dossiers dat hier toch nog veel naar werd gevraagd. In sommige gevallen werden asielzoekers tot wel zes keer gevraagd naar dit "proces".
IND-medewerkers gebruiken soms ook synoniemen
In sommige gevallen vroegen de IND-medewerkers naar zo'n geschrapt criterium, maar gebruikten ze net andere woorden. Zo zag Jansen dat het "accepteren van de seksuele gerichtheid" werd verwoord als "omarmen van de seksuele gerichtheid". Ook voor "het proces van bewustwording en zelfacceptatie" werden synoniemen gebruikt.
Afgezien van de geschrapte vragen worden ook andere vragen gebruikt die stereotyperend zijn. Zo wordt onder meer verwacht dat de asielzoeker veel weet over de wetgeving en lhbti-cultuur in zowel het land waar deze persoon vandaan komt als Nederland.
Ook verwacht de IND dat de asielzoekers een gevoel van zelfhaat en een gevoel van "anders zijn" hebben.
COC-voorzitter Astrid Oosenbrug noemt het "godgeklaagd" dat "asielzoekers nog altijd kunnen worden teruggestuurd naar levensgevaarlijke landen omdat ze niet voldoen aan stereotyperende beelden die bij de IND leven over lhbti-personen".
Strenge regels Oegandezen en onjuist beleid transgender personen
Daarnaast lijkt het erop dat er nóg strengere regels en stereotypen worden gebruikt voor lhbti-vluchtelingen uit Oeganda. Vrijwel alle Oegandezen uit het onderzoek werden afgewezen op basis van strengere regels, ontdekte Jansen. Volgens de onderzoeker is dat een "heel slecht idee", omdat zij in Oeganda worden vervolgd vanwege hun seksuele geaardheid.
Het Nederlandse asielbeleid blijkt verder niet geschikt voor transgender personen. Jansen kwam gevallen tegen waarin de genderidentiteit van deze mensen niet werd geloofd. Zij kregen vervolgens geen asiel in Nederland op basis van dezelfde stereotyperende criteria als lesbische, homoseksuele en biseksuele asielzoekers. Ook voor intersekse asielzoekers is geen apart beleid.
COC roept staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie) onder meer op nog duidelijker te maken dat het afwijzen van asielzoekers op die stereotyperende kenmerken niet mag. Ook willen ze dat er niet langer strengere regels zijn voor Oegandezen en dat er wordt gekeken naar een beleid voor transgender en intersekse asielzoekers. De bevindingen worden woensdag aan Van der Burg overhandigd.
