Vorige week werd dagenlang gezocht naar de negenjarige Gino, totdat op zaterdag het nieuws naar buiten kwam dat hij was overleden. De eerste 24 tot 48 uur na een vermissing zijn altijd cruciaal, zegt de politie. Waarom is dat? En hoe wordt een vermissingszaak als die van Gino behandeld?

Jaarlijks raken zo'n zeventienduizend kinderen vermist. "De meesten van hen worden gelukkig binnen twaalf uur teruggevonden", zegt een woordvoerder van de politie.

Vooral de eerste 24 tot 48 uur na een vermissing zijn erg belangrijk. Dan zijn de sporen nog het verst en kunnen deze bijvoorbeeld worden opgepikt door speurhonden. Ook zijn eventuele videobeelden dan het makkelijkst terug te halen en is de kans dat een kind nog enigszins in de buurt is groter, legt hoofdcoördinator Houwina Postma van Search and Rescue Nederland (SAR) uit.

SAR Nederland is een grote vrijwilligersorganisatie die helpt zoeken bij vermissingen zoals die van Gino. Vaak gebeurt dat in overleg met de politie, maar de organisatie zet ook zelf zoekacties op touw.

Amber alert slechts paar keer per jaar verstuurd

De melding over de vermissing van Gino kwam in de nacht van woensdag op donderdag binnen. Donderdagmiddag gaf de politie een amber alert uit. Dat gebeurt niet zomaar en komt gemiddeld slechts één tot twee keer per jaar voor.

Voordat een amber alert wordt verstuurd, moet een vermissing aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo moet het gaan om een kind onder de achttien jaar en moet de politie het vermoeden hebben dat hij of zij in levensgevaar is. Dat is vaak het geval als de vermoedelijke dader onbekend is voor het kind.

Niet alle vermissingen zijn even urgent

Niet elke vermissing is zo urgent dat een amber alert moet worden uitgestuurd. Om de juiste aanpak te kunnen kiezen, deelt de politie een vermissing in in een van twee categorieën. Een vermissing is urgent als het gaat om kinderen, ouderen met dementie, ernstig zieke mensen of mensen met een handicap, waarbij de gezondheid of het leven in gevaar kan zijn.

Vermissingen die niet als 'urgent' worden gezien, worden in de categorie 'overig' geplaatst. De politie benadrukt dat dat niet betekent dat er niet met zorg naar gekeken wordt, maar dat er andere teams naar gaan kijken.

Of er uiteindelijk een grote zoekactie wordt opgezet zoals bij Gino, is volgens politiedeskundige Jaap Timmer, die verbonden is aan de Vrije Universiteit Amsterdam, afhankelijk van een groot aantal factoren. "Bij mentaal gezonde volwassenen wordt vaak terughoudender gereageerd", zegt hij tegen NU.nl. "Als iemand ervoor kiest zijn of haar woning te verlaten zonder familie in te lichten, dan is dat een keuze die een volwassene mag maken. We hebben grondrechten die zeggen dat we daar vrij in zijn."

Maar ook bij volwassen kunnen alarmbellen afgaan. "Als het gaat om iemand die een baan en een gezin heeft en onaangekondigd een aantal dagen niet van zich laat horen, dan is het logisch daar vragen bij te stellen."

Eerste stappen in een vermissingszaak

Vermissing bij minderjarige sneller alarmerend

Bij minderjarigen is een vermissing sneller alarmerend. De politie probeert volgens Timmer in korte tijd zoveel mogelijk vragen te beantwoorden. Is het kind eerder weggelopen van huis? Is de thuissituatie goed, of heeft het kind een goede reden om niet gevonden te willen worden?

"Als er geen verklaring is voor de vermissing, dan is het heel zorgwekkend ", zegt Timmer. "Als mensen in de buurt ook nog eens hebben gezien dat een kind is ingestapt bij een onbekende man in een auto, dan is er genoeg reden om alles uit de kast te trekken."