De maatregelen rond het coronavirus hebben vorig jaar voor een toename gezorgd in het aantal meldingen en registraties van discriminatie bij de politie en de antidiscriminatievoorzieningen (ADV's). Dat blijkt dinsdag uit de rapportage Discriminatiecijfers in 2021. Het is voor het derde jaar op rij dat het aantal meldingen toeneemt.

De stijging is vooral toe te schrijven aan mensen die zich uitgesloten voelen door de coronamaatregelen, zoals de mondkapjesplicht en het coronatoegangsbewijs. Zo maakten ongevaccineerde mensen bijvoorbeeld melding van uitsluiting omdat ze geen toegang konden krijgen tot de zwemles van hun kinderen. Ook kwamen er meldingen van mensen die om medische redenen geen mondkapje konden dragen en toch op locaties werden geweigerd.

Deze meldingen kunnen volgens de wet in veel gevallen niet direct gezien worden als discriminatie. Onder wettelijke discriminatiegronden vallen bijvoorbeeld wel afkomst, geslacht, huidskleur, seksuele voorkeur en religie.

Ook een rechter bepaalde in oktober 2021 dat het coronatoegangsbewijs niet in strijd is met het discriminatieverbod. Een aangifte van Tweede Kamerlid Wybren van Haga om discriminatie met het coronatoegangsbewijs tegen toenmalig demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) werd door het Openbaar Ministerie in december 2021 geseponeerd.

In totaal ontvingen ADV's 6.992 meldingen, een kwart meer dan in 2020. Ruim 31 procent van die meldingen ging over de coronamaatregelen. De politie ontving 6.580 meldingen. Daarnaast kwamen bij de politie nog eens bijna 1.400 meldingen binnen die verband hielden met de coronamaatregelen.

Het College voor de Rechten van de Mens (CvdRM) kreeg 739 verzoeken om een oordeel, 16 procent meer dan een jaar eerder. Bovendien kwamen er bijna twee keer zoveel meldingen en vragen over gelijke behandeling. De Nationale ombudsman ontving twee keer zoveel klachten over discriminatie door overheidsinstanties. Alleen bij MiND en de Kinderombudsman kwamen vorig jaar minder meldingen binnen.

Opnieuw meeste meldingen van discriminatie om herkomst

Discriminatie op grond van herkomst vormde - net als in 2020 - het leeuwendeel van de meldingen bij de politie (42 procent) en ADV's (34 procent). Wel waren dit minder meldingen dan tijdens en na de opkomst van de Black Lives Matter-beweging. Ook bij de Nationale ombudsman (een derde) en de Kinderombudsman (de helft) gingen de meeste meldingen over herkomst.

Bij het CvdRM werden de meeste meldingen gemaakt na discriminatie vanwege een handicap en/of een chronische ziekte.

Verreweg de meeste meldingen vonden plaats op het terrein van collectieve voorzieningen, zoals ziekenhuizen, gemeentes en de Belastingdienst. Ook dit komt volgens de monitor door de meldingen rondom de coronamaatregelen. Zo nam daarnaast het aantal meldingen in de horeca en bij sport en recreatie toe. Normaal gesproken worden de meeste meldingen gemaakt van discriminatie op de arbeidsmarkt. Die stond vorig jaar op de tweede plaats.

Het rapport wordt later op de dag aangeboden aan de Tweede Kamer.