Drie complotdenkers moeten de gemeente Bodegraven-Reeuwijk een schadevergoeding van 215.000 euro betalen vanwege het verspreiden van verhalen over vermeende pedofiele netwerken en rituele kindermoorden in de gemeente. Dat heeft de rechtbank in Den Haag eerder deze maand bepaald.

De advocaat van de gemeente, Cees van de Sanden, spreekt bij de Volkskrant van "een unicum". "De rechtbank oordeelt dat als je online allerlei uitspraken doet die later onrechtmatig blijken te zijn, je dan ook financieel verantwoordelijk bent voor de schade die je aanricht."

De drie complotdenkers, Micha Kat, Joost Knevel en Wouter Raatgever, waren niet aanwezig bij de rechtszaak. Vorig jaar verspreidden ze via internetuitzendingen op hun platform Red Pill Journal en via Telegram theorieën over een satanistisch pedofielennetwerk in de gemeente. Dit bewoog grote groepen mensen ertoe om onder meer in Bodegraven bloemen neer te leggen op graven van vermeende slachtoffers van rituele kindermoorden.

De gemeente Bodegraven kondigde hierop een noodverordening af en huurde beveiligers in om te voorkomen dat complotdenkers nog langer de begraafplaats op gingen. Ook moesten posters en graffiti worden verwijderd. Ondertussen gingen de mannen online met hun beschuldigingen door. De situatie zorgde voor grote onrust in Bodegraven.

De gemeente hoopte met de rechtszaak de kosten op de mannen te verhalen. Naast de schadevergoeding moeten de drie ook de proceskosten betalen.

Eerder veroordeeld

Raatgever werd vorig jaar juni ook al op de vingers getikt door de politierechter in Den Haag en werd veroordeeld tot een celstraf van negen maanden voor het verspreiden van opruiende en bedreigende filmpjes. Die waren onder meer gericht tegen de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, de advocaat van de gemeente en RIVM-directeur Jaap van Dissel.

Twee weken later oordeelde de voorzieningenrechter dat de drie complotdenkers per direct moesten stoppen met het verspreiden van hun theorieën. Er was volgens de rechter "geen enkel objectief bewijs voor de vergaande aantijgingen over een satanisch-pedofiel netwerk in Bodegraven".

Knevel en Raatgever moeten zich wegens hun uitspraken op 10 en 16 juni bij de strafrechter verantwoorden. Voorlopig zitten ze ter observatie in het Pieter Baan Centrum, een psychiatrische onderzoekskliniek. Nederland heeft gevraagd om overlevering van Kat, die in Noord-Ierland woont en daar al negen maanden in de cel zit. Kat moet in Nederland nog een celstraf uitzitten vanwege smaad en bedreigingen. Eind mei gaat zijn zaak verder, maar hij werkt niet mee aan zijn overlevering.