De welvaart in Nederland is stabiel tot stijgend, meldt het CBS op basis van de Monitor Brede Welvaart & de Sustainable Development Goals 2022. Uit cijfers van de periode 2014 tot en met 2021 blijkt dat het goed gaat op het gebied van werk, opleiding en vertrouwen. Gelijkheid onder groepen mensen staat echter wel onder druk.

Welvaart gaat over inkomen en vermogen, maar ook over bijvoorbeeld gezondheid en vertrouwen. De monitor behandelt de huidige kwaliteit van leven in Nederland, maar ook die van volgende generaties en mensen in andere landen. De trends laten zien dat de 'brede welvaart' in Nederland nu overwegend stabiel tot stijgend is.

Het CBS ziet een aantal positieve trends in de jaren van 2014 tot en met 2021. Zo liep de werkloosheid terug, groeide het besteedbare inkomen en nam de tevredenheid van werknemers over hun werk toe. Verder is het aantal hoogopgeleiden gestegen en is de luchtkwaliteit beter geworden.

Ten slotte groeide het vertrouwen van mensen onderling en het vertrouwen in instituties als de Tweede Kamer, de politie en rechters. Alleen in 2021 daalde dit vertrouwen, met 2,6 procentpunten.

Brede welvaart is minder toebedeeld aan laagopgeleiden en migranten

De brede welvaart is ongelijk verdeeld over verschillende bevolkingsgroepen in Nederland. Het CBS onderscheidt dertien indicatoren om te meten hoe het met mensen gaat op het gebied van bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid, vrije tijd en arbeid.

De groep mensen met een niet-westerse migratieachtergrond scoort op alle dertien indicatoren niet goed. Ook als het CBS corrigeert op verschillen in bijvoorbeeld onderwijsniveau, blijft de achterstand van migranten in stand.

Laagopgeleiden hebben negen van de dertien keer een ongunstige uitkomst. Hoogopgeleide mensen scoren op slechts twee van de dertien punten ongunstig.

Coronapandemie versterkte negatieve trends

Het CBS constateert dat het deel van de bevolking dat psychisch gezond is al langer afneemt, en dat deze trend versnelde in 2021. Het aantal sociale contacten werd minder en gezamenlijk sporten kon niet altijd. Dat vergrootte het risico op eenzaamheid, kansenongelijkheid en psychische problemen.

Het rapportcijfer van de Nederlandse bevolking was dan ook lager dan voorheen. 83,6 procent van de bevolking gaf het leven een 7 of hoger. Dat is het laagste percentage sinds het begin van deze meting in 1997.

Een andere belangrijke kanttekening die CBS maakt, is dat ons planten- en dierenrijk onder druk staat, waardoor de welvaart in de toekomst onder druk komt te staan. Meer dan 70 procent van de landnatuur bevat te veel stikstof en het aantal dierensoorten neemt af. Het CBS spreekt van "de voortdurende afkalving van het natuurlijk kapitaal".

Voortgang in duurzame doelen is lastig te meten

Tot slot laat de monitor zien hoe Nederland vooruitgang boekt met de zeventien duurzaamheidsdoelen (SDG's) voor 2030 van de Verenigde Naties. Hoe goed Nederland precies scoort op de vastgestelde SDG's vindt CBS-onderzoeker Jan-Pieter Smits lastig te bepalen. "Een frustratie die vaak terugkomt, is dat de doelen niet helder zijn doorvertaald in het Nederlandse beleid. Daardoor is de voortgang niet altijd goed te meten", vertelt hij.

Volgens de monitor is Nederland goed op weg bij doelen als geen armoede, geen honger en kwaliteitsonderwijs. Doelen die verder uit zicht raken, zijn ongelijkheid verminderen en duurzame steden.

In het huidige tempo haalt geen enkel land de SDG's voor 2030, blijkt uit de nieuwste rapportage. Nederland staat momenteel op de dertiende plek op de Europese index.