In Nederland leven volgens een ruime schatting meer dan duizend zogenoemde lettersierschildpadden die zijn gedumpt in het wild. Ze sterven een langzame dood. Dat zegt natuurorganisatie RAVON, die de dieren sinds 2019 telt, desgevraagd tegen NU.nl, na publicatie van Omroep Gelderland. De dieren kunnen niet in het wild overleven, omdat het Nederlandse klimaat daar niet geschikt voor is.

Sinds 2016 is het door EU-regels verboden om de lettersierschildpad (verzamelnaam voor roodwang-, geelwang- en geelbuikschildpadden) te houden en te verkopen in Nederland. Omdat de dieren in Nederland geen kans hebben op een succesvol bestaan in het wild, zullen ze uitsterven.

"We zijn op verschillende plekken in Nederland in kaart gaan brengen hoeveel lettersierschildpadden er zijn. Dat doen we sinds 2019, nadat de wet in 2016 veranderde", vertelt Naomi Lambrikx van de natuurorganisatie. Ze doen dit om in beeld te brengen óf de dieren uitsterven. "Het is nu nog te vroeg om te zeggen of de dieren in aantal zijn toegenomen of afgenomen, maar uiteindelijk is het de bedoeling dat ze verdwijnen."

De dieren hebben zich voor zover bekend nog nooit succesvol voortgeplant in Nederland. Eitjes van de schildpad worden wel bevrucht, maar komen niet uit. "Ook kunnen de dieren op lange termijn niet overleven, omdat ze iedere winter stukje bij beetje verder uitgehongerd raken."

Dat komt onder andere door de relatief warme winters in Nederland. Schildpadden houden een winterslaap, maar worden door de hogere temperaturen in de winter wakker. Op dat moment is hun vertering vertraagd, en die kan niet worden versneld. De dieren kunnen hierdoor geen voedsel verteren, waardoor ze uitgehongerd raken. Iedere winter een stukje meer.

Allemaal door mensen gedumpt

"Normaal gesproken kunnen ze tientallen jaren oud worden, maar dat kan naar verwachting in Nederland niet, waardoor ze uiteindelijk sterven", vertelt Lambrikx. "Uiteindelijk is dat goed, want de dieren horen hier niet. Wel is het, kijkend naar ieder individueel dier, natuurlijk erg triest dat ze in Nederland overlijden op zo'n manier."

De dieren zijn naar verwachting allemaal in het wild beland, doordat ze daar door mensen zijn gedumpt. "Dat is haast de enige verklaring, want de soort komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika", licht Lambrikx toe. Soms zijn het er veel bij elkaar. "We hebben plekken gezien waar ze in groepjes liggen te zonnen."

Dat de dieren zich ooit succesvol gaan voortplanten in Nederland, is volgens Lambrikx niet uitgesloten. "Maar omdat bij de voortplanting van schildpadden de temperatuur van invloed is op het geslacht van de schildpad, zullen we dan wellicht enkel mannelijke schildpadden krijgen." Die worden namelijk geboren bij lage temperaturen.