Het verspreiden van informatie tijdens de overstromingen in Limburg ging afgelopen zomer niet altijd goed en dat moet bij toekomstige incidenten beter. Dat blijkt uit een woensdag gepresenteerde evaluatie van Instituut voor Veiligheid- en Crisismanagement (COT) over Veiligheidsregio Limburg-Noord.

Het was "een race tegen de klok" om maatregelen tegen de snel wassende Maas en Roer te nemen om erger te voorkomen, blijkt uit de evaluatie van het COT. Het water steeg zo snel, dat gemeenten besloten hele wijken te evacueren. Ook werden op 16 juli in korte tijd 237 patiënten van het aan de Maas gelegen VieCuri Medisch Centrum in Venlo geëvacueerd.

Veiligheidsregio Limburg-Noord deed een beroep op de zelfredzaamheid van de burger. Maar zeker tijdens de eerste dagen van de watersnood gaf de informatie die het waterschap en Rijkswaterstaat boden geen zekerheid over of iets ging overstromen of dat een dijk het zou houden. Het duurde enkele dagen voor dit op orde was.

Het COT adviseert gemeenten hun hoogwaterplan op orde te brengen of houden. In dat plan moet klip-en-klaar staan waar bijvoorbeeld zandzakken gevuld kunnen worden. Zo'n plan is vooral nodig in gemeenten als Bergen, Gennep en Mook, waar de waterkeringen nog niet op orde zijn.

Hoe Zuid-Limburg onder water kwam te staan: 'Dit is heel extreem'
155
Hoe Zuid-Limburg onder water kwam te staan: 'Dit is heel extreem'

Informatie moet beter aansluiten op wat mensen willen weten

Een groot deel van de geëvacueerde mensen had achteraf gezien net zo goed thuis kunnen blijven. De dreiging was echter zo groot, dat de instanties geen risico's wilden nemen. Veel mensen gaven geen gehoor aan de oproep om hun huis te verlaten. Ze maakten een eigen inschatting van de risico's en wilden liever hun eigen bezittingen beschermen.

Het COT vindt dat de informatievoorziening beter moet aansluiten bij wat mensen lokaal willen weten en bovendien begrijpelijk moet zijn. Niet altijd werd namelijk dezelfde taal gesproken. Waar de ene instantie het bijvoorbeeld had over de waterstanden ten opzichte van NAP, had de andere het over afvoer van het aantal kuub per seconde.

Crisisteams overspoeld met informatie

Het is de derde evaluatie: eerder keek het instituut al naar het Waterschap Limburg en Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Rijkswaterstaat volgt nog.

Ook in de evaluatie van Veiligheidsregio Zuid-Limburg wees het COT op de informatievoorziening. In het maandag gepresenteerde onderzoek noemde het COT de veiligheidsregio "een kwetsbare crisisorganisatie", waarbij functionarissen te vaak verschillende petten droegen en instanties niet op het juiste moment contact met elkaar hadden. De organisatie was op een ramp als deze niet voorbereid. De crisisteams werden overspoeld met informatie, waarvan niet altijd duidelijk was welke urgenter was.

Tijdens de aanpak van de watersnood ging er ook veel goed, benadrukten de onderzoekers. "We zijn er trots op dat we ondanks alle ellende wisten te voorkomen dat er doden zijn gevallen", zei brandweercommandant Léon Houben maandag.