Vorige week zijn voor het eerst in ruim zes maanden minder mensen overleden dan normaal is voor de tijd van het jaar. Het CBS noemt de lockdown, de boostercampagne en de vermoedelijk minder dodelijke omikronvariant van het coronavirus mogelijke oorzaken. Of dat werkelijk de oorzaken zijn, moet nog blijken. De onderzoekers beschikken nog niet over de gegevens waarmee ze dat kunnen aantonen.

Eind 2021 was er voor het eerst in maanden geen sprake meer van oversterfte. Bij oversterfte overlijden meer mensen dan te verklaren is door normale schommelingen in de sterftecijfers. Vorige week overleden naar schatting 3.250 mensen. Dat waren er ruim 100 minder dan verwacht.

In de eerste week van dit jaar was nog wel sprake van oversterfte als werd gekeken naar mensen in de leeftijd van 65 tot 80 jaar en jongere leeftijdsgroepen. Ook bij deze groepen ligt het sterftecijfer weer op een normaal niveau. Bij 80-plussers was dat al een aantal weken het geval.

"Dit lijkt het einde te zijn van deze sterftegolf: dat is een feit", zegt CBS-socioloog Tanja Traag. De oorzaak is echter nog niet hard te maken. "Het zou goed kunnen zijn dat die eindigt door omikron. Maar de lockdown en de boosters zullen daar ook een rol in spelen."

CBS en RIVM doen onderzoek oorzaken oversterfte

Op verzoek van de Tweede Kamer doen het CBS en het RIVM onderzoek naar de oorzaken van de oversterfte. Onder andere gegevens uit doodsoorzaakverklaringen van artsen worden gecombineerd met vaccinatiegegevens. De verwachting is dat de eerste resultaten in februari gepubliceerd worden.

Het sterftecijfer was sinds augustus maandenlang erg hoog. Traag vermoedt dat dat voornamelijk kwam doordat mensen overleden aan COVID-19 en doordat medische ingrepen werden uitgesteld in de overvolle ziekenhuizen.