De vulkaanuitbarsting in Tonga was zaterdag zo heftig dat de gevolgen ervan tot in Nederland waarneembaar waren. Het is de eerste keer dat een dergelijk verschijnsel van zo ver weg ook in Nederland te meten was, zegt Weerplaza tegen NU.nl.

Als gevolg van de enorme ontploffing is er vanuit de 177 eilanden tellende eilandengroep 700 kilometer ten zuidoosten van Fiji en circa 2.000 kilometer ten noordoosten van Nieuw-Zeeland een schokgolf in alle richtingen over de wereld gegaan. Zowel vanuit het oosten als westen is die waargenomen in Nederland, zo'n 17.000 kilometer verderop.

"De eerste schokgolf bereikte ons gisteravond vanuit het oosten en zorgde voor een flinke schommeling in de luchtdruk hier", zegt meteoroloog Wouter van Bernebeek. "Later in de nacht bereikte ook de schokgolf vanuit het westen ons land. Die was langer onderweg en had al aan kracht ingeboet, waardoor de schommelingen in luchtdruk minder waren. Toch is de luchtdruk flink verstoord geweest vannacht."

Mogelijk maakt een van de schokgolven zelfs nog een tweede rondje om de aarde. Komende nacht is daarom nog kans op een kleine verstoring van de luchtdruk, ook al is de schokgolf dan al bijna afgevlakt.

Volgens de meteoroloog konden Nederlanders de verandering in luchtdruk niet zonder apparatuur waarnemen. "Dat merk je niet als je op de grond staat. Als we geen barometers hadden gehad, hadden we het helemaal niet gemerkt."

Van Bernebeek spreekt van een unieke situatie. "Dit gebeurde aan de andere kant van de wereld en toch konden wij het hier meten, dat is nog nooit voorgekomen. Er zijn wel eerdere vulkaanuitbarstingen geweest die we hier hadden kunnen meten, maar dat was 150 jaar geleden. Toen hadden we de apparatuur er nog niet voor."

Minieme kans dat Nederland schade van uitbarsting ondervindt

Naast de schommelingen in luchtdruk heeft de explosie geen gevolgen voor Nederland. Op het zuidelijk halfrond verwacht Van Bernebeek wel dat sommige regio's als gevolg van as en stof in de lucht met een "sterk versluierde zon" te maken krijgen.

De kans dat Nederland door serieuze gevolgen van een dergelijke explosie overvallen wordt, is volgens de meteoroloog bijzonder klein. De vulkanen in Europa, zoals die in Italië en IJsland, liggen allemaal boven zeeniveau, waardoor ze minder onvoorspelbaar zijn.

"De explosie in Tonga was zo krachtig, doordat de vulkaan grotendeels onder water ligt", legt Van Bernebeek uit. "De ontploffing werd veroorzaakt door zeewater dat in contact kwam met magma (ondergrondse lava, red.) in de vulkaan. Daardoor was de explosie erg krachtig en abrupt, die hadden we niet kunnen zien aankomen. Maar dat kan in Europa niet gebeuren."

Het is nog niet bekend hoe groot de schade in Tonga is. De informatievoorziening vanuit het land verloopt moeizaam, doordat de telefoon- en internetverbindingen grotendeels platliggen.

Vulkaanuitbarsting te horen op livestream inwoner Tonga
44
Vulkaanuitbarsting te horen op livestream inwoner Tonga