Wat is de Raad van State, waar Amalia vanaf vandaag zitting in heeft?
Amalia is achttien jaar oud geworden en heeft daardoor sinds woensdag zitting in de Raad van State. Wat is de Raad van State precies?
De Raad van State (RvS) heeft twee belangrijke taken. Het orgaan adviseert de regering over wetten en verdragen (dat doet de afdeling Advisering) en is ook de hoogste bestuursrechter van ons land (dat doet de afdeling Bestuursrechtspraak).
De RvS boog zich dit jaar bijvoorbeeld over het sluiten van kerken en moskeeën bij een corona-uitbraak. Het advies: ook godsdienstige gebouwen moeten door burgemeesters tien dagen gesloten kunnen worden. Het demissionaire kabinet nam deze aanbeveling over.
Dan de afdeling Bestuursrechtspraak. Die doet uitspraken over conflicten tussen burgers en de overheid, en tussen overheden onderling. Dat gebeurt bijvoorbeeld als burgers bezwaren hebben tegen de komst van windmolenparken of megastallen. De eerste beslissingen nemen gemeenten of provincies meestal, waarna de burger via de rechter of rechtstreeks bij de afdeling Bestuursrecht belandt.
Zo wilde de Efteling uitbreiden, maar waren omwonenden het daar niet mee eens. Ze stapten naar de RvS en startten daarmee een procedure (een rechtszaak, in feite) tegen de overheid. De raad bestudeerde het bestemmingsplan en oordeelde in juni dat het pretpark uit mag breiden. De overheid doet dus niets wat tegen de wet is, was de conclusie.
Het staatshoofd - nu koning Willem-Alexander - is voorzitter van de RvS. Dit is een ceremoniële functie: de feitelijke leiding ligt in handen van de vicepresident. Hoewel je anders zou vermoeden, is er geen president.
Naast uit de vicepresident bestaat de RvS uit leden en zogeheten staatsraden. Die worden benoemd voor hun leven, wat erop neerkomt dat ze aftreden als ze zeventig jaar oud worden. Bij de uitvoering van taken is er geen onderscheid tussen de twee.
De ministerraad draagt zowel de leden als de staatsraden voor. Dat is de wekelijkse vergadering van alle ministers onder leiding van de minister-president. Leden en staatsraden komen vooral uit de wetenschap, het bestuur en de rechterlijke macht.
Prinses Amalia neemt nu zij achttien jaar is geworden zitting in de RvS, net als koningin Máxima. De leden van het Koninklijk Huis kunnen de vergaderingen bijwonen, maar hebben geen stemrecht. Ze zijn meer een luisterend oor dan een sprekende stem.
Amalia schuift aan bij de adviseringsafdeling van de RvS. Zo moet ze kennis opdoen over onder meer wetgeving en het staatsrecht en kan ze zich voorbereiden op haar rol als koningin.
Noot van de redactie: In een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat Amalia lid is van de RvS. Dat is onjuist, ze heeft zitting in de RvS. Dit is inmiddels aangepast.