De wijze waarop asielzoekers in Nederlandse noodopvanglocaties worden opgevangen, schiet ernstig tekort, oordeelt VluchtelingenWerk Nederland woensdag na een inventarisatie van de leefomstandigheden van vijfduizend asielzoekers in 21 noodopvanglocaties.

Op veel plekken is een gebrek aan privacy, veiligheid en warmte. Ook zijn er grote zorgen over de toegang tot zorg, het onderwijs voor kinderen en de vele verhuizingen in korte tijd.

De organisatie zegt dat de omstandigheden waaronder vluchtelingen verblijven in tijdelijke opvangplekken, zoals sport- en evenementenhallen, boten, zorgcentra, hotels, kazernes en tenten, "onder de humanitaire ondergrens zakken".

"Velen belanden dan in massale hallen en tenten waar privacy niet bestaat en het - ook 's nachts - nooit stil is. Het gebrek aan nachtrust en het dicht op elkaar leven met vreemden is mentaal zeer belastend. Dit levert irritaties en spanningen op. Met name in tenten is het vaak te koud of juist te warm, terwijl de winter nog moet beginnen", aldus VluchtelingenWerk.

De noodplekken zijn volgens de vluchtelingenorganisatie "bijzonder ongeschikt" voor kinderen. "De mogelijkheid om je eigen eten te koken, is een belangrijk stukje regie over het eigen leven. Maar dit is op slechts twee locaties mogelijk. Ouders maken zich zorgen om het eetpatroon van kinderen die het eten niet lusten en daardoor te weinig voeding binnenkrijgen."

In een brandbrief doet VluchtelingenWerk een dringend beroep op demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel), provincies en gemeenten om deze noodplekken zo snel mogelijk te sluiten en geschiktere locaties aan te wijzen voor de opvang van vluchtelingen.

Rode Kruis wil dat impasse doorbroken wordt

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) biedt momenteel ongeveer 35.000 mensen opvang, deels op tijdelijke locaties. De vraag naar opvangplekken loopt volgend jaar verder op, liet het COA vorige week weten. In 2022 zijn 42.000 opvangplekken nodig. Vanwege het woningtekort in Nederland stokt de doorstroom van statushouders naar een woning.

Bestuursvoorzitter Milo Schoenmaker noemde de omstandigheden in de noodopvang vrijdag "verre van ideaal". "De mensen in de noodopvang zitten veilig, droog en warm en krijgen voldoende eten en drinken. Maar veel meer dan de basisbehoefte is het niet", zei hij tegen NU.nl.

Ook het Rode Kruis maakt zich zorgen over het welzijn van vluchtelingen. De organisatie bevestigt woensdag dat op sommige plekken de kwaliteit van de opvang te wensen overlaat. "De kwaliteit van noodopvang voor asielzoekers is nu al onder de standaard die in Nederland gebruikelijk is. Zo staat de toegang tot medische en mentale zorg onder druk en zijn er zorgen over de continuïteit van zorg, zeker als mensen verplaatst worden."

Het Rode Kruis roept de betrokken partijen op de huidige impasse te doorbreken en zo snel mogelijk te zorgen voor voldoende opvanglocaties voor vluchtelingen. Nieuwe opvangplekken zijn hard nodig om kortdurende crisisnoodopvang te voorkomen, rust te creëren en nog schrijnendere situaties te vermijden, aldus de organisatie.