Als het aan de Europese Commissie had gelegen, waren we drie jaar geleden al gestopt met het halfjaarlijks verzetten van de klok. Wat is er gebeurd met dat plan? Sinds december 2019 staat het niet meer op de agenda en er is geen zicht op wanneer het dat wel weer komt, laat een Europese woordvoerder weten aan NU.nl. Vannacht gaat dus 'gewoon' de klok weer achteruit.

De Commissie opperde in 2018, na verschillende onderzoeken en een enquête onder inwoners, de seizoensgebonden klokveranderingen te beëindigen. Ook het Europees Parlement was voorstander van óf alleen de wintertijd óf alleen de zomertijd.

Toch kwam het er (nog) niet van, want uiteindelijk concludeerde de Europese Commissie dat de lidstaten het best samen kunnen beslissen of ze de zomer- of wintertijd permanent willen behouden. "De bal ligt nu bij de lidstaten, want het is aan de landen om in de Raad tot een gemeenschappelijk standpunt te komen", aldus een woordvoerder van de Commissie in gesprek met NU.nl.

Wat is de Raad?

  • In de Raad, of Raad van Ministers, zitten vertegenwoordigers van de 27 deelstaten.
  • De samenstelling verschilt. Voor vergaderingen over bijvoorbeeld landbouw komen de 27 landbouwministers bijeen. Als er over zomertijd vergaderd wordt, vergaderen de ministers van Binnenlandse Zaken.
  • De Raad (of Raad van Ministers) moet je niet verwarren met de Europese Raad. Dat zijn namelijk de staatshoofden en regeringsleiders van de 27 lidstaten, die alleen voor de belangrijkste zaken en algemene politieke lijnen samenkomen.

Voorzitter Raad moet zomertijd op agenda zetten

Om de Raad te kunnen laten besluiten over de afschaffing van de zomertijd, moet dat onderwerp eerst op de agenda worden gezet. Die agenda wordt bepaald door de voorzitter. Elk half jaar is een andere lidstaat voorzitter; momenteel is dat Slovenië.

Al twee jaar is de afschaffing van de klokverzetting niet meer in de agenda opgenomen. Of dat binnenkort wel gebeurt, is volgens een woordvoerder van de Raad niet te zeggen.

Waarom hebben we een zomer- en wintertijd?

  • De zomertijd werd naar aanleiding van de oliecrisis van 1973 in veel Europese landen ingevoerd. Onze standaardtijd wordt ook wel de wintertijd genoemd.
  • Doordat het 's avonds een uur langer licht is, zou dit leiden tot energiebesparing. Uit verschillende onderzoeken blijkt echter dat hier nauwelijks sprake van is.
  • In 1980 volgde er Europese afstemming en in 1996 kwamen er Europese richtlijnen over verplichte wisseldagen.

Al jaren voer voor discussie

Het verzetten van de klok is al jaren voer voor discussie. Volgens critici is het niet goed voor de gezondheid en economie.

Het RIVM heeft hier in 2019 onderzoek naar gedaan. Daarvoor werd met experts en vertegenwoordigers gesproken over de gevolgen voor de ICT, de economie, de transportsector en het milieu. In het onderzoek werden ook de gevolgen van een eventueel tijdsverschil met buurlanden meegenomen.

Voor onze gezondheid is het beter dat Nederland kiest voor de permanente wintertijd, en het is zelfs het best als we ons aan de tijd van de Britten gaan houden, aldus het RIVM. Daar is het een uur vroeger. Voor de luchtvaart daarentegen is het beter om niets af te schaffen, en voor de economie en verkeersveiligheid is het juist beter om de zomertijd permanent in te voeren.

Onder de lidstaten heerst grote verdeeldheid over het verzetten van de klok. Daarom is er door het Europees Parlement een clausule aangenomen die moet voorkomen dat er een "lappendeken" aan verschillende tijden ontstaat. Het Europees Parlement ziet het niet zitten dat - als fictief voorbeeld - Nederland een andere tijd aanhoudt dan Duitsland. De Raad moet dus beslissen dat elk land naar een permanente zomer- of wintertijd gaat, óf dat alles bij het oude blijft.

Gebieden met winter- en zomertijd.

Gebieden met winter- en zomertijd.
Gebieden met winter- en zomertijd.