Demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus heeft burgemeesters gevraagd snel achthonderd opvangplekken voor vreemdelingen in te richten. In de komende weken moeten er nog eens vijftienhonderd bij komen. Dat doet hij omdat de nood hoog is en de asielzoekerscentra vol zitten, laat het ministerie weten.

Grapperhaus deed zijn oproep in het Veiligheidsberaad, waar de burgemeesters uit alle veiligheidsregio's overleggen. Het probleem is volgens Grapperhaus dat veel van de opvanglocaties waar nu Afghaanse evacués zitten maar korte tijd beschikbaar zijn. Er is behoefte aan plekken waar ze langer kunnen blijven. Er zijn met name opvangplekken voor jongeren die zonder familie naar Nederland zijn gekomen nodig, zegt de minister.

De achthonderd extra plekken zijn nodig "op korte termijn", terwijl de vijftienhonderd plekken "binnen enkele weken operationeel" moeten zijn, aldus het ministerie. Die laatste categorie zou "voor een zo lang mogelijke periode" beschikbaar moeten komen. Er wordt ook nog altijd gezocht naar elfduizend opvangplekken voor mensen die nu in de opvang zitten, maar eigenlijk zouden moeten doorstromen naar een woning.

Eind augustus deden demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) en demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel) ook al een oproep aan gemeenten en provincies om op zoek te gaan naar opvanglocaties. De asielketen kan het relatief grote aantal asielzoekers niet aan.

Dat komt deels doordat er meer mensen naar Nederland komen dan voorzien, deels door de situatie in Afghanistan en deels door de krapte op de huizenmarkt. Het is moeilijk om voor statushouders een woning te vinden, ook al hebben ze daar recht op. Ze blijven daardoor langer in de opvang dan nodig is.

Hoewel de veiligheidsregio's formeel geen rol hebben in deze opvang, doet het kabinet een beroep op hen vanwege de oplossingsgerichtheid en kennis en ervaring van de gemeenten binnen de veiligheidsregio's.

Dit is een van de kazernes waar Afghanen worden opgevangen na evacuatie
37
Dit is een van de kazernes waar Afghanen worden opgevangen na evacuatie

Burgemeesters maken zich zorgen over capaciteit

Hoe door de burgemeesters in het Veiligheidsberaad op het verzoek is gereageerd, wilde het ministerie niet zeggen. Eerder op maandag liet burgemeester Jaap Velema van de gemeente Westerwolde, waar ook aanmeldingscentrum Ter Apel onder valt, weten zich ernstige zorgen te maken om de drukte in het centrum.

"In de nachtopvang zitten zo veel mensen, daar is de riolering niet op toegerust. Dat zorgt voor een reële kans op de uitbraak van infectieziekten als corona en diarree", zegt Velema tegen RTV Noord. "Ik zou mezelf ernstige zorgen maken als ik een langere periode op het aanmeldcentrum zou moeten verblijven."

Tijdens een ingelaste raadsvergadering in Westerwolde die maandagavond gewijd was aan dit onderwerp, gaven alle zeven partijen in de raad aan boos te zijn. Zij willen dat de harde afspraak met het Rijk dat er in het asielzoekerscentrum in Ter Apel maximaal 2000 mensen worden opgevangen nageleefd wordt. Volgens de zeven fractievoorzitters wordt de afspraak stelselmatig niet nagekomen van de kant van het Rijk, wat tot gevolg heeft dat het azc overvol zit en er gevaarlijke situaties kunnen ontstaan.

Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van het Veiligheidsberaad, liet weten dat de burgemeesters de door Grapperhaus aangekaarte problematiek herkennen. "Wij denken dan ook graag mee en hebben hier vervolgens afspraken over gemaakt zodat er binnen twee à drie weken vijftienhonderd vluchtelingen verspreid opgevangen kunnen worden", aldus Bruls. "Zo zorgen we er samen voor dat de vluchtelingen op een humane manier opgevangen kunnen worden."