Advocaten die gedupeerden van de toeslagenaffaire bijstaan, zeggen niet in staat te zijn hun werk goed uit te voeren. Dat komt volgens hen doordat ze tegen "talloze problemen en hindernissen" aanlopen, waardoor de bijstand onder druk komt te staan, zo schrijven enkele advocaten namens ongeveer 220 collega's in een brandbrief aan de Tweede Kamer.

In 2013 wilde de overheid fraude harder aanpakken. Bijvoorbeeld met de kinderopvangtoeslag. In de jaren daarna werden tienduizenden mensen onterecht door de Belastingdienst bestempeld als fraudeur.

Voordat advocaten het dossier van hun cliënt kunnen inzien, is er een wachttijd die inmiddels is opgelopen naar 24 maanden, zo staat in de brief. Daarbij worden delen niet volledig of deels gecensureerd aangeleverd. Om cliënten bij te staan, moeten de advocaten volledige toegang hebben tot de dossiers, zo schrijven zij.

Verder willen de advocaten dat er een team bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHG) van de Belastingdienst komt die hen bij vragen direct te woord staat. "Normaal is er een nummer waar wij als professionals terechtkunnen en dan word je gelijk geholpen. Nu moeten wij de gewone servicelijn bellen. Die mensen kunnen de gedupeerden zelf al niet helpen", zegt initiatiefneemster van de brandbrief advocaat Khadija Bozia.

De mensen in dat gewenste team moeten de bevoegdheid hebben binnen 24 uur een dossier in te zien en te kunnen 'escaleren', zodat er snel gehandeld kan worden. "Bijvoorbeeld bij een dreiging van uithuisplaatsing van een kind", aldus Bozia.

'Kabinet moet budget vrijmaken voor schade-experts'

Verder moet het kabinet budget vrijmaken om hulp van schade-experts in te roepen. Voor de advocaten die de gedupeerden bijstaan, is het "nattevingerwerk" om de hoogte van het "immateriële schadebedrag" te bepalen, omdat zij daar niet bekwaam in zijn.

"Bijvoorbeeld de hoogte van psychische schade: door een echtscheiding, discriminatie, ontslag, door op een zwarte lijst te komen, getreiterd te zijn door de Belastingdienst. Hoe koppel je daar een geldbedrag aan vast?", vraagt Bozia zich namens haar collega's af. Daarvoor is de hulp van ervaren schade-experts nodig. Geld daarvoor moet komen vanuit de overheid, zo schrijven de advocaten.

Nederlandse Orde van Advocaten deelt de zorgen

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) deelt de zorgen en werkt met de advocaten samen aan een voorstel tot een sneller werkproces. "Zo spoedig als mogelijk" wil de orde "tijdens een gesprek over de knelpunten die de advocaten tegenkomen", een verbetervoorstel aanbieden aan demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen), aldus een NOvA-woordvoerder.

De compensatie voor slachtoffers van de toeslagenaffaire verloopt langzaam. Het aantal gedupeerden dat zich bij de Belastingdienst heeft gemeld is groter dan aanvankelijk gedacht.

"Ouders lopen vast, de operatie is complex en verloopt traag", schreef de Nationale ombudsman in een maandag gepubliceerd rapport over de hersteloperatie van de Belastingdienst.