Lees of luister Lange Jaap valt bijna om: zijn vuurtorens nog wel van nut?

Door Lennart 't Hart en Anne Venema
1 okt 2021 om 11:38
Wil je dit artikel beluisteren? Klik op de play-knop hieronder. Wil je lezen? Scroll dan verder.
Klik hier om je mening te geven over deze audio.
In de vuurtoren Kijkduin in Den Helder, ook wel Lange Jaap genoemd, zitten grote scheuren. De vrees is dat de 144 jaar oude vuurtoren daardoor omvalt. In Nederland staan meer oude vuurtorens. Die zijn niet allemaal meer in gebruik. Zijn vuurtorens eigenlijk nog wel van nut?

In Nederland staan nog meer dan 50 vuurtorens overeind. Daarvan zijn ruim 20 torens niet meer in gebruik. De overige vuurtorens zijn dat wel. Rijkswaterstaat beheert de meeste van die torens.

Casper van Meurs werkt bij Rijkswaterstaat. Hij zegt dat veel vuurtorens jaren geleden al gedoofd zijn. Het gaat bijvoorbeeld om torens die op plekken stonden, waar ze niet meer nodig waren. Zoals langs het IJsselmeer, dat ontstond na het afsluiten van de Zuiderzee. Ook veel kleine vuurtorens zijn overbodig geraakt.

Toch zijn er de laatste jaren geen vuurtorens meer gesloten. Dat is omdat de bakens nog altijd een functie hebben, legt Van Meurs uit. Langs heel de westkust en op de Waddeneilanden staan nog actieve vuurtorens.

Wel zijn de torens minder belangrijk dan vroeger. Schepen gebruiken radar en gps om hun locatie te bepalen. Normaal hebben de boten de vuurtorens dus niet meer nodig. Tot op het moment dat de radar van een schip een keer uitvalt. Dan komen vuurtorens nog altijd goed van pas. Ook in deze tijd.

Vuurtorens in Nederland

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Waar zijn vuurtorens voor bedoeld?

Het licht van een vuurtoren laat schepen zien waar het land is.
Elke vuurtoren knippert anders. Hierdoor kunnen schepen de verschillende torens herkennen.
Vroeger brandde boven in de toren een echt vuur. Nu is dit een grote lamp met lenzen en spiegels.
Veel vuurtorens zijn rood, wit of rood-wit. Deze kleuren zijn het beste zichtbaar vanaf zee. 
De Brandaris op Terschelling is de oudste nog werkende vuurtoren van Nederland. | Beeld: ANP

De vuurtoren is meer dan een lamp

Lang geleden klommen vuurtorenwachters elke dag omhoog om de lamp aan en uit te zetten. Dat hoeft allang niet meer, lacht Van Meurs. Ook in de vuurtoren gaat alles automatisch. De lamp floept aan als het donker is en gaat uit zodra de zon weer opkomt.

Toch werken in sommige vuurtorens nog mensen. Niet om de lamp te bedienen, maar om het verkeer op zee in de gaten te houden. De Brandaris op Terschelling is hiervan een bekend voorbeeld. Op vuurtorens staan vaak ook antennes. Verder kunnen vuurtorens nog van nut zijn voor de pleziervaart.

En sommige vuurtorens zijn monumenten. Dat betekent dat de torens bij een verbouwing hun oude vorm moeten behouden.

De Lange Jaap in Den Helder. | Beeld: ANP

Wat is er met de Lange Jaap aan de hand?

In de gietijzeren vuurtoren zitten grote scheuren. Die zitten er al zeker 20 jaar.
Toch wist Rijkswaterstaat niet dat het zó erg was. De Lange Jaap kan zelfs omvallen.
Een gebied van 70 meter rondom de toren is daarom afgezet. De toren zelf is ruim 63 meter hoog.
De toekomst van de Lange Jaap is nog onzeker. Opknappen van de toren kost veel geld.
De vuurtoren uit 1877 was al jaren gesloten voor publiek.
We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.

NUjij-reacties

Reacties op dit nieuwsbericht175 reacties