Koning Willem-Alexander heeft in Amsterdam het Holocaust Namenmonument onthuld. Ruim 75 jaar na de Tweede Wereldoorlog zijn daar de namen, geboortedata en leeftijden bij overlijden te vinden van ruim 102.000 Nederlandse slachtoffers van de Holocaust, zowel Joden als Sinti en Roma. Demissionair premier Mark Rutte en burgemeester Femke Halsema van Amsterdam waren onder de sprekers.

Rutte vindt het Namenmonument een eerbetoon aan ieder slachtoffer persoonlijk, "met elke naam als een monument op zichzelf, een gedenkplek voor ieder individu, voor ieder levensverhaal".

"Dit monument zegt 102.163 keer: nee, wij vergeten jullie niet", zei Rutte zondag bij de onthulling van het monument. "Nee, wij staan niet toe dat jullie naam wordt uitgewist. Nee, het kwaad heeft niet het laatste woord."

Het Namenmonument dwingt volgens Rutte "tot rekenschap" over bijvoorbeeld de "kille ontvangst van de kleine groep die wel uit de hel terugkeerde, een zwarte bladzijde bladzijde in de geschiedenis van ons land". En ook in onze tijd is antisemitisme nooit ver weg, aldus Rutte. "Dit monument zegt, nee schreeuwt: wees waakzaam."

'Amsterdam schoot tijdens en na de bezetting tekort'

Halsema stelde dat Amsterdam tijdens en na de bezetting "ernstig tekortgeschoten" is in de bescherming en behandeling van de Joodse inwoners. "Zoals we allemaal weten, leefden er aan het begin van de bezetting 140.000 Joden in Nederland. 80.000 van hen woonden in Amsterdam. Slechts 15.000 hebben de Shoah overleefd; 65.000 Amsterdamse joden zijn nooit meer teruggekeerd."

"De in steen gebeitelde namen, deze muren, staan als een vesting tussen ons en het vergeten", zei Halsema verder. "In onze hoofdstad, wonen nu voorgoed de namen van hen die er niet mochten zijn. Van hen die met miljoenen anderen uit de herinnering van ons continent en van de wereld moesten worden gewist. Hier kunnen wij hen bezoeken. Hier laten wij onze vingers langs de stenen glijden, noemen wij hun namen en gedenken wij hun levens."

Het Namenmonument staat aan de Weesperstraat, in de voormalige Jodenbuurt, en is ontworpen door de Pools-Joods-Amerikaanse architect Daniel Libeskind. De financiering van het monument heeft 15 miljoen euro gekost en is mede mogelijk gemaakt door het adopteren van de stenen. Iedereen kan voor 50 euro een naam adopteren. Tot nu toe zijn tussen de 70.000 en 80.000 geadopteerd en er komen nog altijd verzoeken binnen.

Joodse organisaties bezorgd over vergelijking Holocaust met coronabeleid

De Kamer reageerde in september geschokt op een dergelijke vergelijking door Forum voor Democratie-Kamerlid Gideon van Meijeren. Hij zei dat door het coronatoegangsbewijs mensen "voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog weer een pasje krijgen".